Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017

Schäublonomics και κρίση. Τα «παλιόπαιδα τα ατίθασα» και αυτοσχέδιοι ανορθολογικοί «παιδαγωγοί»

του Τόμας Φρίκε

© Der Spiegel - Thomas Fricke: Eurokrise Die Tücken der Schäublonomics , 17.02.2017
 
Η παρατεινόμενη κρίση στη ζώνη του ευρώ δεν είναι μοιραία καταστροφή που την προκάλεσαν οι σπάταλοι Νοτιοερωπαίοι, αλλά κυρίως πρόβλημα διαχείρισης. Και μάλιστα διαχείρισης εκ μέρους της Γερμανίας.
 
Ήδη με την έναρξη του 2017 είχαν αρχίσει και πάλι να ακούγονται χρησμοί και μαντείες για την τύχη της Ελλάδας ως χώρας-μέλους της ζώνης του ευρώ, για την Ιταλία που δεν περικόπτει τις δαπάνες ή για την αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου των γαλλικών ομολόγων. Και τα αίτια είναι φανερά, τουλάχιστον για τον ομοσπονδιακό υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας: Το πρόβλημα είναι και πάλι οι άλλοι, οι οποίοι, «σε αντίθεση με εμάς, έχουν κάνει πολύ λίγες μεταρρυθμίσεις και πολύ λίγες περικοπές». Αυτό ισχυρίζεται. Φταίει το πολιτισμικό χάσμα. Και καταλήγει, ως συνήθως: Η μόνη λύση είναι η αύξηση της πίεσης και οι απειλές στους Έλληνες.
Το πρόβλημα είναι, ότι η πραγματικότητα δεν είναι όπως στα παραμύθια - από δώ οι καλοί, από κεί οι κακοί. Και ο προϋπολογισμός μιας εθνικής οικονομίας δεν είναι κουμπαράς. Αυτό, όπως αποδεικνύουν πρόσφατες μελέτες, είναι ίσως ζωτικής σημασίας σε περιπτώσεις οξείας κρίσης.
Είναι πολύ πιθανό, ότι τα αίτια του σημερινού δράματος στη ζώνη του ευρώ δεν έχουν και πολλή σχέση με πολιτισμικές διαφορές και, στην πραγματικότητα, η «παιδαγωγική» πολιτική α λά Σόιμπλε είναι παράγοντας που παρατείνει ακούσια την οικονομική κρίση (βλέπε προηγούμενο άρθρο μου). Αυτό ίσως εξηγεί και το γεγονός ότι το δράμα δεν τελειώνει, παρά την αυξημένη δόση Σόιμπλε και παρά το γεγονός ότι οι Έλληνες έχουν κάνει αναμφίβολα τεράστιες περικοπές, όπως είχαν κάνει οι Ιρλανδοί και οι Ισπανοί τα προηγούμενα χρόνια. 
Στον «προϋπολογισμό της γιαγιάς», όλα είναι σαφή. Άν η γιαγιά ξοδέψει 10 % περισσότερο από τη σύνταξή της για να αγοράσει λικέρ, πρέπει να μειώσει τα άλλα έξοδα της κατά 10 %. Έτσι θα ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό της. Κι αυτό μπορεί να το αντέξει η βιομηχανία που φτιάχνει λικέρ.
Το πρόβλημα με έναν κρατικό προϋπολογισμό δισεκατομμυρίων είναι το εξής: Άν ένας υπουργός Οικονομικών ξοδέψει 10 % λιγότερα χρήματα, τότε θα λείψει ένα εξίσου μεγάλο ποσό χρήματος από τους λογαριασμούς πολλών εμπλεκόμενων, όπως δημόσιων υπαλλήλων που δεν θα πάρουν δώρο Χριστουγέννων, εργολάβων που δεν θα χτίσουν σχολεία και δεν θα κατασκευάσουν δρόμους ή συνταξιούχων που θα πάρουν μικρότερες συντάξεις. Αυτό το σοκ έχει συνέπειες που επιστρέφουν σαν μπούμεραγκ πίσω στον υπουργό: Οι δημόσιοι υπάλληλοι ή οι εργάτες των κατασκευών θα έχουν λιγότερα εισοδήματα προς φορολόγηση. Και όλοι οι εμπλεκόμενοι θα αναγκαστούν να ξοδεύουν λιγότερα, πράγμα που για τον υπουργό Οικονομικών σημαίνει αντίστοιχα λιγότερα έσοδα από ΦΠΑ.
Τα ποσοστά του χρέους ως προς το ΑΕΠ αυξάνουν αντί να μειωθούν
Μια νέα μελέτη των οικονομολόγων Christopher L. House, Christian Proebsting, Linda L. Tesar στα Πανεπιστήμια του Μίσιγκαν και της Λωζάνης εξηγεί πόσο καταστροφικά έχει επιδράσει στη ζώνη του ευρώ αυτή η αλυσιδωτή αντίδραση. Οι ειδικοί διερεύνησαν γιατί, μετά το 2008 και τη μεγάλη ύφεση που ακολούθησε, οι χώρες του ευρώ έχουν πολύ χειρότερη οικονομική συμπεριφορά  σε σύγκριση με άλλες χώρες του κόσμου. 
Η απάντησή τους είναι η εξής Ως προς ένα μεγάλο και κρίσιμο μέρος της, η δυσμενέστερη εξέλιξη στα κράτη-μέλη του ευρώ οφείλεται στο γεγονός ότι τα κράτη αυτά, από το 2010 έως το 2014, προσπάθησαν πολύ περισσότερο να μειώσουν τις κρατικές δαπάνες σε σύγκριση, λόγου χάρη, με τους Αμερικανούς. Οι μεν εξαγωγικές τους επιδόσεις έχουν από τότε κατά κανόνα βελτιωθεί, ίσως και επειδή, λόγω των περικοπών, επιβραδύνθηκε η άνοδος του εργασιακού κόστους. Ταυτόχρονα όμως εξασθένησε η δυναμική της κατανάλωσης και οι επιχειρήσεις μείωσαν πολύ τις επενδύσεις τους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τριών οικονομολόγων, για κάθε 1 % μείωση στις δημόσες δαπάνες ως ποσοστού του ΑΕΠ, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) σημείωσε πτώση κατά μέσο όρο 2 %.
Ακόμη πιό καταστροφικό είναι το εξής: Ως επακόλουθο της βαθύτερης ύφεσης, έλειψαν στη συνέχεια τόσα πολλά (φορολογικά) έσοδα από τα δημόσια ταμεία της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, ώστε οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών αυτών αναγκάστηκαν να δανειστούν εκ νέου αντίστοιχα ποσά. Έτσι, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ όχι μόνον δεν μειώθηκε καθόλου, αλλά αυξήθηκε. 
Καθαρά υπολογιστικά, με τόσες πολλές περικοπές, αυτά τα ποσοστά χρέους έπρεπε να μειωθούν κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες, εκτιμούν οι οικονομολόγοι. Ωστόσο, λόγω των παράπλευρων βλαβών στην πορεία της οικονομίας, τις οποίες προκάλεσε αυτή η (υποτίθεται) καλών προθέσεων πολιτική περικοπών, συνέβη το εντελώς αντίθετο: Τελικά, τα ποσοστά χρέους παρουσίασαν στην πραγματικότητα άνοδο κατά 20 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με πριν. Πραγματικό δράμα.
Ακόμη και το ΔΝΤ διαψεύδει τον Σόιμπλε 
Το τρίο των εμπειρογνωμόνων που έκανε την παραπάνω μελέτη προχώρησε και σε έναν αντι-έλεγχο μέσω των υπολογιστικών του μοντέλων, με αποτελέσματα εξίσου εντυπωσιακά: Αν οι χώρες της κρίσης είχαν παραλείψει τα κύματα επιθετικών περικοπών, οι σημερινές οικονομικές επιδόσεις τους θα ήταν σήμερα κατά μέσο όρο μόνον 1 % χαμηλότερες σε σύγκριση με τις επιδόσεις πριν από την κρίση έναντι του μείον 18 % [που «κατάφεραν» οι πολιτικές των περικοπών]. Και το εντυπωσιακό είναι, ότι τα ποσοστά ως προς το ΑΕΠ του δημόσιου χρέους των χωρών αυτών δεν θα ήταν σήμερα υψηλότερα από τα αντίστοιχα ποσοστά πριν την κρίση. Αλλά και οι άλλες χώρες του ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, θα ήταν σήμερα σε καλύτερη θέση, επειδή θα είχαν τη δυνατότητα να κάνουν τώρα πολύ περισσότερες εξαγωγές και στις χώρες της κρίσης. Πολλά ευχαριστώ στον Υπουργό μας των Οικονομικών. 
Το αν οι χώρες του ευρώ, οι οποίες τότε ήταν εκτεθειμένες στην πίεση των χρηματοπιστωτικών αγορών, θα είχαν τη δύναμη και την τόλμη να βάλουν φρένο στις πολιτικές της λιτότητας, είναι ερώτημα συζητήσιμο. Ωστόσο οι Αμερικανοί το κατάφεραν, εκτός των άλλων χάρις και στην πολύ πιο γρήγορη υποστηρικτική αντίδραση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, την ώρα που τέτοιες κινήσεις της κεντρικής τράπεζας στην Ευρώπη ήταν ακόμη απολύτως ταμπού. 
[Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα: «Καλές προθέσεις» με καταστροφικά αποτελέσματα στην πράξη]
Και κάτι άλλο: Άν οι πολιτικές της λιτότητας λειτουργούν αντιπαραγωγικά και ισχύουν έστω και κατά προσέγγιση τα συμπεράσματα της προαναφερθείσας αξιολόγησής τους, αυτό μπορεί κάλλιστα να εξηγήσει γιατί η Ισπανία και η Πορτογαλία άρχισαν να ανακάμπτουν οικονομικά ήδη από το 2014, δηλαδή από τη στιγμή που οι εκεί κυβερνήσεις σταμάτησαν τις περικοπές. 
Επίσης, ίσως εξηγεί και γιατί η οικονομική ανάκαμψη στη Γερμανία ξεκίνησε το 2006, όταν η καγκελάριος Μέρκελ, που μόλις είχε αναλάβει καθήκοντα, άρχισε να εγκαταλείπει την εφαρμογή νέων μεταρρυθμίσεων της Agenda 2010. Και, αντίστροφα, γιατί ο σημερινός υπουργός οικονομικών μας έχει σήμερα ισοσκελισμένο προϋπολογισμό μολονότι δεν εφαρμόζει πολιτικές λιτότητας. Και γιατί η κρίση στην Ελλάδα πήρε τέτοιες εκφυλιστικές μορφές. Πουθενά αλλού δεν έχουν γίνει τόσο μεγάλες περικοπές τις τελευταίες δεκαετίες, όσο στην Ελλάδα μετά το 2010. Και πουθενά αλλού στην Ευρώπη δεν κατέρρευσαν τόσο δραματικά οι οικονομικές επιδόσεις μετά το 2010. Και πουθενά αλλού, το ποσοστό του χρέους ως προς το ΑΕΠ δεν ανέβηκε στα ύψη με τόσο παράλογο τρόπο. Αυτός είναι ο παραλογισμός των Schäublonomics.
[Τα «παλιόπαιδα τα ατίθασα» και αυτοσχέδιοι, ανορθολογικοί «παιδαγωγοί»]
Τα ευρήματα της μελέτης υποστηρίζουν μιαν αλλαγή αντιλήψεων, η οποία συμβαίνει εδώ και μερικά χρόνια συμβαίνει στο κόσμο των οικονομολόγων. Και εξηγούν γιατί ο υπουργός Οικονομικών μας με την πολιτική του απομονώνεται διεθνώς ολοένα και περισσότερο, γιατί του ασκείται τόσο δριμεία κριτική από κατόχους του βραβείου Νόμπελ, την οποία, αυτός, ως καλός νομικός, δεν θα έπρεπε να χλευάζει με τόσο εντυπωσιακή αφέλεια. Εξηγούν επίσης, γιατί ο ΟΟΣΑ και η Επιτροπή της ΕΕ αρχίζουν να αναστρέφουν την μέχρι τώρα πορεία τους. Και εξηγούν, γιατί ακόμη και οι οικονομολόγοι στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), οι κάποτε ηγέτες της [νεοκλασικής οικονομολογικής] ορθοδοξίας, εδώ και πολλούς μήνες αντιδρούν κάθε φορά που Σόιμπλε θέλει και πάλι να λύσει την ελληνική κρίση με το να παρακινεί τους αρμόδιους αυτής της χώρας να κάνουν ακόμη περισσότερες περικοπές. Το Ταμείο δεν θέλει τώρα και άλλες πολιτικές λιτότητας, αντιλέγει ο επικεφαλής οικονομολόγος του Μωρίς Ομπσφέλ (Maurice Obstfeld), ένας από τους πιο ονομαστούς ειδικούς διεθνώς στον τομέα αυτό. Αντιλέγει, επειδή οι πολιτικές αυτές, από οικονομική άποψη, προκαλούν μόνον τα αντίθετα από αυτά που θέλουν όλοι. 
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να περικοπούν δαπάνες του κράτους πολύ ή λίγο παράλογες. Όμως αυτό πρέπει να γίνει έχοντας γνώση ότι είναι έργο πιό μακροπρόθεσμο και ότι δεν ενδείκνυται εν μέσω ύφεσης, δηλαδή να γίνει με λογική διαφορετική από εκείνη των αυστηρών «παιδαγωγών», σύμφωνα με την οποία, το μόνο που χρειάζεται στην κρίση είναι πολύ έντονη πίεση (τόση, που προκαλεί πόνο) στους πολιτικούς των χωρών του Νότου, τους υποτίθεται αδιόρθωτους. Σύμφωνα με τη λογική τους αυτή, ένας Γερμανός υπουργός Οικονομικών πρέπει να αντιμετωπίζει εκλεγμένους Έλληνες πολιτικούς σαν «παλιόπαιδα«» - υποτίθεται προς το συμφέρον των Γερμανών φορολογουμένων. 
Τόσο ανιστόρητα και παράλογα από οικονομική οπτική γωνία. Ακόμη και άν ισχύουν αυτά για την πολιτική [και για τους πολιτικούς του Νότου], οι περικοπές είναι ανώφελες άν κάνουν τα πράγματα ακόμη χειρότερα για μας και άν, μετά από αυτές, το χρέος μένει και πάλι στα ίδια ύψη όπως πριν ή και αυξάνεται ακόμη περισσότερο. Είναι ανώφελες επίσης, αν οι Γερμανοί φορολογούμενοι,  στην περίπτωση που χρειαστεί να πληρώσουν, αναγκαστούν να πληρώσουν ακόμη περισσότερα. Το ζήτημα είναι να μειωθούν τα χρέη και όχι το ποιός έχει δίκιο και ποιός όχι. 
Δεν είναι κακό να υπάρχουν και αποκλίνουσες, παράδοξες μειοψηφικές απόψεις. Όμως τώρα θα ήταν πολύ καλό, η διαχείρισή μας της κρίσης στη ζώνη του ευρώ να έλθει στα επίπεδα της σύγχρονης εποχής.
 
Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε ως συνέχεια του κειμένου: Και όμως το ευρώ λειτουργεί - 60 χρόνια μετά τη Συνθήκη της Ρώμης, 25 χρόνια μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (του ίδιου συγγραφέα, στον Spiegel - ελληνική μετάφραση στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση)
[Οι μή τονισμένοι μεσότιτλοι προστέθηκαν στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση]
Ο Thomas Fricke διετέλεσε επικεφαλής οικονομολόγος της γερμανικής έκδοσης των Financial Times Deutschland και διευθύνει τώρα τον ιστοχώρο WirtschaftsWunder είναι δε επικεφαλής οικονομολόγος του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για το Κλίμα. (European Climate Foundation). Από τον Απρίλιο του 2016 γράφει τακτικά στον Spiegel Online. Εργάστηκε επίσης στην εφημερίδα Süddeutsche Zeitung.
  

Στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση:
Christopher L. House, Christian Proebsting, Linda L. Tesar: Austerity in the Aftermath of the Great Recession (National Bureau of Economic Research, Massachusetts Ave., Cambridge, MA - USA)

1 σχόλιο:

  1. Δλδ αμα σταματησει η λιτοτητα θα λυθει το ελληνικο προβλημα; ή απλως θα μεταφερθει στο μελλον;

    Εστω οτι σταματα η λιτοτητα. Και; πες οτι δινονται αυξησεις στο δημοσιο και στις συνταξεις. Τι θα γινει; τιποτα. Η οποια αυξηση του ΑΕΠ θα ειναι πλασματικη, αφου θα βασισθει παλι στην καταναλωση.

    Οταν θα ερθει η ωρα να πληρωσουμε τοκοχρεολυσια, παλι θα πρεπει να γινουν μειωσεις στους μισθους και στις συνταξεις.

    Το προβλημα μας ειναι οτι κερδιζουμε λιγοτερα απο οσα ξοδευουμε ως χωρα, και αυτο καμμια πολιτικη λιτοτητας ή μη λιτοτητας δεν μπορει να το λυσει.

    Αυτο που χρειαζομαστε ειναι εξαγωγιμη παραγωγη, αλλα δεν μπορει να γινει γιατι οι αλλες χωρες μας εχουν ξεπερασει προ πολλου...

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»