Τρίτη, 11 Απριλίου 2017

Περιτύλιγμα και περιεχόμενα. Η ριζοσπαστική Αριστερά και οι Φιλελεύθεροι απέναντι στον λαϊκισμό και τις νέες πολιτικές της ριζοσπαστικής Δεξιάς.

Η παραγνώριση της ουσίας του σημερινού λαϊκισμού και η επικέντρωση στα φαινόμενα είναι ολοφάνερη· λόγου χάρη, στο πόσο αμήχανα αντιμετωπίστηκε (και αντιμετωπίζεται ακόμη) από πολλούς ο αρχιλαϊκιστής της εποχής μας Ντόναλντ Τραμπ, μολονότι αυτός ο υποτιθέμενος ανατροπέας και πολέμιος εκ δεξιών του κατεστημένου και του νεοφιλελευθερισμού, έδειξε από την αρχή σαφώς - παρά το απρόβλεπτο στύλ και την αντιθεσμική ρητορική του - ποιά πράγματα θεωρεί μέτρα προτεραιότητας στην πρακτική πολιτική: Μεταξύ άλλων: Mείωση της φορολόγησης  των πλουσίων, απορρύθμιση των χρηματοοικονομικών συναλλαγών, μή συμμετοχή των ΗΠΑ στα μέτρα εναντίον της κλιματικής αλλαγής, αυτής της «εμπορικής απάτης των Κινέζων», όπως λέει. Τυπικό πρόγραμμα της ριζοσπαστικής Δεξιάς. Θα δούμε και τι επιφυλάσσει στα μεγάλα διεθνή ζητήματα και στις πλανητικές γεωπολιτικές ισορροπίες, χθες ως απομονωτιστής, τώρα ως βομβαρδιστής.
Ο δεξιός αρχιλαϊκιστής κάνει καλά τη δουλειά για την οποία είναι εκεί που είναι. Οι αντίπαλοί του έχουν πρόβλημα.
Πολλοί, τόσο στη λεγόμενη ριζοσπαστική Αριστερά, όσο και στον πολιτικό χώρο που εκλαμβάνεται ή αυτοκατανοείται είτε ως φιλελεύθερη Σοσιαλδημοκρατία είτε ως «ενδιάμεσο Κέντρο», παραγνωρίζουν εξίσου τα περιεχόμενα της πολιτικής για χάρη των τύπων, της μορφής, του περιτυλίγματος. Συχνά ο λαϊκισμός είναι απλά ένα περιτύλιγμα. Σήμερα, ουσία και περιεχόμενό του είναι ένας δεξιός ριζοσπαστισμός νέου τύπου, ενώ τα «φαινόμενα», η ρητορική του συσκευασία, διασφαλίζουν τον κύριο λειτουργικό του ρόλο: Να παρέχει στους πολίτες, για λογαριασμό του συστήματος (με το χαμπερμασιανό νόημα της λέξης σύστημα, σε αντιδιαστολή με τον βιόκοσμο), νέες προσδοκίες ατομικής ευημερίας και ανόδου ή έστω σταθεροποίησης και επανόρθωσης. Δηλαδή, αυτά που δεν μπορεί πια να δώσει σήμερα, στον συνήθη πολίτη, ο οικονομικός φιλελευθερισμός και οι πολιτικές που τον στήριζαν στις 3 προηγούμενες δεκαετίες.
Konrad Gesner (1516-1565): Nomenclator aquatilium animatum
Πολλοί από αυτούς που αντιμάχονται την πολιτική της ριζοσπαστικής Δεξιάς, είτε ως σημερινή ριζοσπαστική Αριστερά (ένας χώρος με συνεκτικά στοιχεία κυρίως «πολιτισμικά» και όχι προγραμματικά, δηλαδή χώρος χωρίς στιβαρό πλαίσιο πρακτικής πολιτικής), είτε ως δημοκρατικός φιλελεύθερος ατομισμός, στη Δύση, ευρωπαϊκή και αμερικανική, παραμένουν εγκλωβισμένοι στις ιδέες της γενιάς του '68 και στον ναρκισσισμό της. Οι πρώτοι ψάχνουν (ακόμη !) για το επαναστατικό τους υποκείμενο σε όλο και πιό ιδιαίτερες, μειοψηφικές ή και εξωτικές κοινωνικές ομάδες, αδιαφορώντας όμως στην πράξη για τον ή την συνήθη μισθωτό/ή εργαζόμενο/η, φτωχό ή τώρα πιά άνεργο/η, με την οικογένεια και την «βαρετή» κοινωνική ζωή. Επιχειρώντας να πράττουν «αντισυστημικά» και να χρησιμοποιήσουν ως όπλο έναν «καλό λαϊκισμό», μερικοί από αυτούς (π.χ. στον ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως στον παλιό ενιαίο, αλλά όχι μόνον) υιοθετούν ενίοτε, μαζί με τα μορφολογικά στοιχεία του λαϊκισμού, ακόμη και κάποια ακραιφνώς δεξιά περιεχόμενά του· λόγου χάρη, στην κρίση της ζώνης του ευρώ αντί να αναδείξουν τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ κοινωνικών στρωμάτων και τάξεων, ανεξαρτήτως κρατικών συνόρων, τόνισαν άλλες απατηλές διαχωριστικές γραμμές, μεταξύ εθνικών κρατών. Έπεσαν σε μια ευδιάκριτη παγίδα, την οποία απέφυγαν ακόμη και κόμματα τύπου ΚΚΕ και ΑΚΕΛ.
Οι δεύτεροι, ως καλοί φιλελεύθεροι, ενδιαφέρονται πολύ για την ισότητα ως τύπο και για την ελευθερία ως νομική μορφή: και πάλι, κύριο πεδίο εφαρμογής τους γίνονται μειοψηφικές κοινωνικές ομάδες, πάλι μένουν έξω από το κάδρο οι πολλοί, οι συνήθεις πολίτες, οι χωρίς πολλά προσόντα ή ιδιαιτερότητες, και έτσι χάνεται η ισότητα ως υλικό περιεχόμενο και η ελευθερία ως ουσία με αξίωση οικουμενικής ισχύος.
Ο φιλελευθερισμός, όπως και αυτό που αποκαλείται σήμερα Αριστερά, αδιαφορεί για τους συνήθεις πολίτες, με την σταθερότητά τους και τις κανονικότητές τους, σήμερα ωστόσο παγιδευμένους σε λίγο-πολύ επισφαλείς ή άτυπες εργασιακές σχέσεις· με καχυποψία βλέπει και τους σταθερούς οικογενειακούς δεσμούς τους (βλέπετε, τέτοιοι σταθεροί δεσμοί δεν είναι εντελώς «συμβατοί με τις αγορές»). Στη δική του περίπτωση, η αδιαφορία έχει ως πρόσχημα την φιλελεύθερη ισοτιμία των διαφορετικών τρόπων ζωής· έτσι, σε τελική ανάλυση, η πολιτισμική αποτυχία του φιλελευθερισμού (Christopher Lasch) αποκορυφώνεται στις κοινωνικές επιλογές του. Αποτέλεσμα, στην πράξη: Αφενός απαξιοί να δει καταπρόσωπο την κοινωνική ανισότητα με άνοιγμα ψαλίδας πρωτοφανές μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο (βλ., λόγου χάρη, ΟΟΣΑ και Thomas Piketty)· αφετέρου παρατηρεί σφυρίζοντας αδιάφορα, πώς καταστρέφονται οι βάσεις που διατηρούν όρθιο και ζωντανό το δημοκρατικό φιλελεύθερο εκκοσμικευμένο κράτος και τις οποίες «δεν μπορεί να εγγυηθεί αυτό το ίδιο» (Ernst-Wolfgang Böckenförde).
Άν δεν υπήρχε η σημερινή ριζοσπαστική Αριστερά και η φιλελεύθερη μετεξέλιξη της Σοσιαλδημοκρατίας αφότου εγκατέλειψε την κλασσική γραμμή Πάλμε-Μπραντ-Κράισκυ και την προνομιακή σύνδεση με τους μισθωτούς εργαζόμενους, ο δεξιός λαϊκισμός (είτε με το outsider πρόσωπο, είτε, κυρίως, με το καθιερωμένο), θα φρόντιζε να εφεύρει εκ του μηδενός και τις δύο. Είναι ιδανικοί αντίπαλοι για να μπορεί να μπαίνει και να αλέθει, χωρίς να δίνει αλεστικά.
«Υπό το μανδύα της μάχης κατά των λαϊκιστών, η κατεστημένη πολιτική τάξη αργά αλλά σταθερά υπονομεύει το φιλελεύθερο δημοκρατικό σύστημα», καταλήγει ο Ολλανδός μελετητής του λαϊκισμού Κας Μούντε, σε ένα εξαιρετικό άρθρο . Σε μια εποχή με πολλή αβεβαιότητα, με τα υποκειμενικά ιδεολογήματα των φιλελεύθερων και των αριστερών να βρίσκονται σε οξεία διάσταση με το αντικειμενικό πνεύμα (Hegel, Georg Lukács), το με κόπο κερδισμένο στην ιστορική περιπέτεια της φιλελεύθερης δημοκρατίας ευρωπαϊκού τύπου, της αδιαχώριστης από το κράτος πρόνοιας, αυτή η υπονόμευση είναι το πιό κρίσιμο και δυσοίωνο από τα συμβαίνοντα της εποχής μας.
  Γιώργος Β. Ριτζούλης
Γιαν-Βέρνερ Μύλλερ: Πώς τρέφουν τον λαϊκισμό οι μή λαϊκιστές πολιτικοί και η τεχνοκρατική πολιτική
  
Έρνστ-Β. Μπέκενφέρντε: «Η ελευθερία είναι μεταδοτική» Όμως, «το κράτος πρέπει να θέτει και πραγματοποιεί με αξιοπιστία ηθικούς στόχους, λόγου χάρη την κοινωνική δικαιοσύνη»
  
Λαϊκιστές και φιλελεύθεροι «Το φιλελεύθερο κράτος στηρίζεται σε προϋποθέσεις τις οποίες δεν μπορεί να εγγυηθεί αυτό το ίδιο»
  
Γ. Β. Ριτζούλης: Παλιά και νέα διακινδύνευση της δημοκρατίας και ο ρόλος των πολιτών

   
  

1 σχόλιο:

  1. με δεδομένο όμως ότι οι "συνήθεις πολίτες" είναι πλέον "παγιδευμένοι σε λίγο-πολύ επισφαλείς ή άτυπες εργασιακές σχέσεις" δεν υφίστανται η "σταθερότητά και οι κανονικότητες" που νομίζουν, φαντάζονται ή υποθέτουν πως θα έπρεπε να χαρακτηρίζουν τους "συνήθεις πολίτες". Εξ ου και η πολιτική τους έκφραση: τα αριστερά, δεξιά ή κεντρώα κόμματα."τα υποκειμενικά ιδεολογήματα των φιλελεύθερων και των αριστερών" ΔΕΝ "βρίσκονται σε οξεία διάσταση με το «αντικειμενικό πνεύμα»". Είναι το αντικειμενικό πνεύμα στον υποκειμενικό του καθρέφτη
    U

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»