Σάββατο, 26 Ιανουαρίου 2019

Είναι εθνικιστές οι νεοφιλελεύθεροι;

Οι νεοφιλελεύθεροι είναι κατά κάποιο τρόπο «εκ φύσεως» καταδικασμένοι να είναι εθνικιστές ή «χορηγοί» των εθνικιστών. Μια βασική αρχή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής είναι να προωθείται η διεθνοποίηση-παγκοσμιοποίηση της οικονομικής σφαίρας, σε καμιά περίπτωση όμως η διεθνοποίηση της πολιτικής σφαίρας και της δημοκρατίας. Ένα βασικό κανονιστικό δόγμα του ορθόδοξου νεοφιλελεύθερου είναι το εξής: Το οικονομικό Σύνταγμα πρέπει να είναι υπερεθνικό-διακρατικό και ανεπηρέαστο από την πολιτική· επιπροσθέτως, πρέπει να είναι «τεχνικό» και όχι πολιτικό. Όμως το πολιτικό Σύνταγμα πρέπει να μείνει περιορισμένο στο εθνικό κράτος, λέει.
«Αποκλείεται κατηγορηματικά μια πολιτική συνταγματική θεσμοθέτηση πέρα από τα όρια του εθνικού κράτους. Το πολιτικό Σύνταγμα πρέπει να παραμείνει κρατικό! [...] Με την απόσπαση από τα χέρια του κράτους του οικονομικού Συντάγματος σταθεροποιείται σε διεθνικό επίπεδο ο χαρακτήρας της εταιρικής και της χρηματοπιστωτικής εξουσίας. Μέσω των αγορών και υπό την αιγίδα των αποκρατικοποιημένων οικονομικών θεσμών (GATT, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα), η δύναμη που διέθετε κάποτε το κρατικό πολιτικό Σύνταγμα μεταμορφώθηκε σε αδυναμία. Από τις “ενσωματωμένες στο κράτος αγορές” της Κεϋνσιανής εποχής φθάσαμε σε “κράτη ενσωματωμένα στις αγορές”» (Βλ. Hauke Brunkhorst - «Συλλογικός Βοναπαρτισμός; Η Δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Κρίση», στο συλλογικό έργο Δημοκρατία ή Καπιταλισμός - Η Ευρώπη σε Κρίση, τόμ.1, 2014. Επίσης, τα μεταφρασμένα έργα του Colin Crouch  Μεταδημοκρατία, 2006 και Ο Περίεργος Μη Θάνατος του Νεοφιλελευθερισμού, 2014)
Προκύπτει έτσι ένα είδος κατηγορικής επιταγής της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, με την οποία όμως συμφωνούν εν μέρει και άλλες εκδοχές φιλελευθερισμούΔεν πρέπει να υπάρχουν διεθνοποιημένοι θεσμοί με δημοκρατική πολιτική λειτουργία και υποκείμενοι σε δημοκρατική λογοδοσία, γιατί τότε θα μπορούσαν να ασκούν πολιτικό (και όχι απλώς «τεχνικό») έλεγχο στην ήδη διεθνοποιημένη οικονομική σφαίρα. Στην πραγματικότητα, και οι λαϊκιστές, δεξιοί και «αριστεροί»,  ενσυνείδητα ή όχι, προωθούν το ίδιο δόγμα με τους φιλελεύθερους, άν δεν το επαυξάνουν. Καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι πιο πολλοί λαϊκιστές υποστηρίζουν μεν ανυποχώρητα το κλείσιμο των συνόρων ή αυστηρά αντικίνητρα για την κυκλοφορία προσώπων και εμπορευμάτων, ωστόσο δεν μιλούν ποτέ (τουλάχιστον οι δεξιοί λαϊκιστές) για διεθνώς συμφωνημένους περιορισμούς, φορολογία ή ρύθμιση της  διακρατικής - παγκόσμιας κυκλοφορίας κεφαλαίων, μολονότι αυτή η κυλοφορία είναι η πραγματική κινητήρια δύναμη της κυκλοφορίας προσώπων και εμπορευμάτων. Και πάρα πολλές αποκαλύψεις δείχνουν ότι η λειτουργία των δεξιών λαϊκίστικων κομμάτων θα ήταν αδύνατη, άν δεν χρηματοδοτούνταν από πηγές (ιδιωτικές ή δημόσιες) που συσσωρεύουν άπλετο χρήμα έξω ή και πολύ μακριά από τις αντίστοιχες χώρες και εθνικές κοινότητες αυτών των κομμάτων, συγκεκριμένα στον διακρατικό «κενό» χώρο της πολιτικά αδέσποτης παγκόσμιας οικονομίας.
Πρέπει να προστεθεί το εξής: Αυτή η ασυμβατότητα οικονομικού και πολιτικού Συντάγματος δεν δημιουργήθηκε αυτόματα, χωρίς να παρέμβουν μυαλά και «χέρια» πολιτικών και των πνευματικών τους καθοδηγητών. Τόσο η αποσύνδεση του οικονομικού Συντάγματος από το εθνικό κράτος, δηλαδή η προχωρημένη μορφή οικονομικής παγκοσμιοποίησης, όσο - και κυρίως - η απαγόρευση να επεκταθεί το πολιτικό Σύνταγμα και πέρα από την σφαίρα του εθνικού κράτους, ήταν και είναι διαδικασίες πολιτικά προωθούμενες και συχνά σχεδιασμένες. Προωθήθηκαν μέσω πολιτικών αποφάσεων. 
Με πιο κλασική πολιτική ορολογία (από τον Αριστοτέλη και τον Άνταμ Σμιθ έως την Χάννα Άρεντ) αυτό σημαίνει το εξής: Όσο κυριαρχεί η τέτοια πολιτική, το «οικονομικόν ζώον» δρα ελεύθερα και ανεπηρέαστα από πολιτικούς καταναγκασμούς σε διακρατικό-υπερεθνικό επίπεδο. Διότι την ίδια στιγμή, η δράση του «πολιτικού ζώου» παραμένει αυστηρά περιορισμένη μέσα στα πλαίσια του εθνικού κράτους.
Ως πλασματική εξισορρόπηση ή ως συγκάλυψη αυτής της αδυναμίας τους στον πραγματικό αγωνιστικό στίβο - δηλαδή εκεί που μετράει και φαίνεται η αληθινή «παλληκαριά» της πολιτικής -, οι δεξιοί λαϊκιστές, πάρα πολλοί φιλελεύθεροι και μερικοί από τους «αριστερούς» λαϊκιστές, χρησιμοποιούν επιθετική ρητορική, ενίοτε και επιθετικές πράξεις, σε πεδία της πολιτικής που δεν έχουν άμεση και φανερή σχέση με την οικονομία, δηλαδή στα λεγόμενα εθνικά θέματα. 
Σ΄ αυτό τον ενσυνείδητο ψευτοπαλληκαρισμό των πολιτικών κερδοσκόπων, γίνονται στην αρχή θύματα, μετά συνεργοί και εν τέλει συνένοχοι οι πολλοί που τους ακολουθούν χωρίς πολλή σκέψη, ωστόσο για λόγους απολύτως ερμηνεύσιμους και απτούς: Ανασφάλεια, κοινωνική ανισότητα, έλλειμμα δημοκρατικής λειτουργίας, απώλεια του οικείου και της συνεκτικής κοινότητας· ή, όπως γενικότερα διαπίστωνε ο Μαξ Βέμπερ στις αρχές του 20ού αιώνα, ταυτόχρονη «απώλεια ελευθερίας» και «απώλεια νοήματος». Ο Βέμπερ, υποκύπτοντας και εκείνος στην σκοτεινά μοιρολατρική πλευρά των ιδεών του, θεωρούσε τις απώλειες αυτές ως «αναπότρεπτη και μη αντιστρεπτή μοίρα του ανθρώπου» μέσα στην εξελισσόμενη νεοτερικότητα, στον κόσμο του αναπτυγμένου καπιταλισμού και του σύγχρονου γραφειοκρατικού κράτους.
Τι απομένει; Οι μεν δημοκρατικοί πολιτικοί κάθε απόχρωσης πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη και να αντιμετωπίσουν στην πράξη αυτούς τους ερμηνεύσιμους λόγους της υποταγής πολλών πολιτών στους δημαγωγούς, οι δέ απλοί πολίτες πρέπει να μη ξεχνούν το απόφθεγμα του Ιμμάνουελ Καντ: «Διαφωτισμός είναι η έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητα για την οποία ευθύνεται αυτός ο ίδιος».
Εν συντομία: Στην εποχή των παγκοσμιοποιημένων αγορών, οι βασικές λειτουργίες της οικονομίας συμβαίνουν σε διεθνικό - διακρατικό επίπεδο. Σ΄ αυτό το επίπεδο δρουν τώρα οι δυνάμεις που προσδιορίζουν ουσιαστικά τον σύγχρονο καπιταλισμό. Στις συνθήκες αυτές, οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές, εξ αιτίας των κανονιστικών δογμάτων τους, είναι καταδικασμένες να στηρίζουν τον εθνικισμό: Με το να εκχωρούν το μονοπώλιο του Πολιτικού στο εθνικό κράτος και να το περιορίζουν εκεί και μόνον εκεί, οδηγούν πολλούς πολίτες σε αντιδράσεις εθνικιστικές και λαϊκίστικες. Η επικρατούσα πολιτική «παραχώρησε» αυτό το τίμημα προκειμένου να μείνει πολιτικά αρρύθμιστη, ανεπηρέαστη και μη ελέγξιμη από δημοκρατικές αποφάσεις η λειτουργία του καπιταλισμού· δηλαδή, για να μην μπορεί να παρέμβει αποτελεσματικά η πολιτική δημοκρατία στις αγορές και γενικά στην οικονομία. 
Γ. Ρ.
  
«Ανοικτά» ή «κλειστά» σύνορα; Αδέσποτη κυκλοφορία κεφαλαίων, εξωπραγματικά ιδεολογήματα, υποκριτική δημαγωγία των εθνικιστών και λαϊκιστών πολιτικών

Ουδετερότητα ως προς τις αξίες, πολιτική πράξη, ηθική της ευθύνης. Η Ελλάδα στην κρίση - σκέψεις με τον Κονδύλη και τον Μαξ Βέμπερ

  
http://aftercrisisblog.blogspot.com/2015/11/blog-post_11.html


Νεοφιλελευθερισμός εδώ στο Νότο - Για την τοπική ιστορία μιας παγκόσμιας πολιτικής
 
Φιλοκυκλικές μακροοικονομικές πολιτικές, διχοτομημένη αγορά εργασίας, μεγαλομεσαία κοινωνική συμμαχία,καθοδηγούμενη αποβιομηχάνιση 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι