Δευτέρα, 4 Δεκεμβρίου 2017

O Δεκέμβριος του 2008, προειδοποιητικός δείκτης τέλους μιας παρακμιακής εποχής

Μια αναδρομή σε όσα συνέβησαν πριν από εννέα χρόνια, τον Δεκέμβριο του 2008, δηλαδή ενάμισυ χρόνο πριν από την «επίσημη» εισβολή της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, λέει πολλά για όσα έμελλε να ακολουθήσουν. Με εύστοχο χαρακτηρισμό εκείνων των γεγονότων μοιάζει, λόγου χάρη, εκείνος που διατυπώθηκε στον ιστοχώρο Hypothesis, στο άρθρο «Το 2008» (27 Αυγούστου 2017): «Αίσθηση γενικευμένης απονομιμοποίησης, εισβολή στο προσκήνιο μιας συγκεκριμένης “λαϊκής” έκφρασης με ίχνη και νεύματα πληβειακής ανταρσίας». Όμως, τίθεται το ερώτημα, άν αυτή η «πληβειακή εισβολή» αντιδρούσε σε απονομιμοποιήσεις της μακράς ή μέσης ιστορικής διάρκειας (δηλαδή στις εκ γενετής παθογένειες του νεοελληνικού κράτους εν γένει - βλ., λόγου χάρη, τις σχετικές απόψεις του Χρ. Γιανναρά), ή κυρίως, σε απονομιμοποιήσεις της πολιτικής συγκυρίας, δηλαδή σε όσα συνέβησαν τις δεκαετίες 1990-2000 και πιο ειδικά, στην τετραετία 2004-2008.
Ας κάνουμε μιαν αναδρομή σ' εκείνη την πολιτική συγκυρία θυμίζοντας μερικά από τα χαρακτηριστικά της δίπολα (ή μήπως διπολικές διαταραχές;) και χαρακτηριστικά συμβάντα:
Η Ολυμπιακή «έξαρση» του 2004, με την τιμημένη φούντα του τσολιά, και η μετα-Ολυμπιακή κατήφεια και μελαγχολία, όταν έσβησαν τα πυροτεχνήματα της κ. Αγγελοπούλου και οι φωτιές που έβαλαν δεξιά και αριστερά.

Λίγο πριν, η Σημίτειος «ισχυρή Ελλάδα» και τα χρηματιστηριακά της (ωστόσο, το ξέραμε όλοι ανέκαθεν, «αυτή είναι η Ελλάδα»). 
Η επαγγελία της «επανίδρυσης του κράτους», της  ανέφικτης όσο ζει και αναπνέει αυτό το κομματικό σύστημα· και μετά οι διορισμοί αγροφυλάκων. 
Τα τιμημένα-δομημένα ομόλογα και οι Κοινοτικές επιδοτήσεις για «γεωργικά μηχανήματα» τύπου Porsche Cayenne, για να οργώνουν του Κιλελέρ την αρχαία γη. 
Το long playing serial του Βατοπαιδίου και η ακόμη πιο αργόσυρτη αλλά περιφανής δικαστική δικαίωση των players. 
Οι τηλεκατευθυνόμενοι από την («λαϊκότερη» και όχι μόνον) επίσημη Δεξιά (δυστυχώς όχι μόνον από την Δεξιά) ψίθυροι/πολιτικά βλήματα για υπερατλαντικές συνωμοσίες κατά του «ρωσόφιλου» Καραμανλή ΙΙ, για εντολές δολοφονίας κτλ. 
Και από την άλλη πλευρά, το «επιτυχές» άνοιγμα του ΣΥΝασπισμού στον αναρχοαριστερίστικο χώρο και στους ανορθολογισμούς του, την εποχή της προεδρίας Αλαβάνου.
Ως κορωνίδα, η τελευταία, η πιο τρομακτική και πιο αμέριμνη, πολιτική εκδρομή του χαμού: Οι πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2007 (ως συνήθως για «εθνικούς» λόγους), εν μέσω της καιόμενης Ηλείας και της για εκατοστή φορά καιόμενης Πάρνηθας, με 75 νεκρούς μέσα στις φλόγες. Έμοιαζε σαν να έκανε τότε το μηδενιστικό ήθος του εγχώριου πολιτικού προσωπικού, την πιο ανελέητη επίδειξη της απόλυτης κυριαρχίας του στο πολιτικό σύστημα. Έμελλε όμως να ακολουθήσουν και άλλες.
Εν μέσω όλων αυτών, ήρθε ξαφνικά, σαν κεραυνός σε αχυρώνα παραγεμισμένο ως επάνω με καλά αποξηραμένο άχυρο, ο φόνος του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. 
Με δεδομένες όλες αυτές τις συμβολές του όλου ελληνικού κομματικού συστήματος και του προσωπικού του στην συγκυρία 1990-2008, η «πληβειακή ανταρσία» του Δεκέμβρη θυμίζει αυτό που έγραψε ο Κάρολος Μαρξ στην «18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη». Ελαφρώς παραφρασμένα:
«Όταν στην κορυφή του κράτους παίζουν βιολί, τι περιμένετε να κάνουν οι πολίτες που βρίσκονται κάτω; Χορεύουν!» (σελ. 81 ελληνικής έκδοσης, εκδ. Θεμέλιο, 1986). 
Από το κόμμα - βρεφονηπιακό σταθμό στον λιγότερο κακό από τους κακούς διαχειριστές;
Ο ιστορικός του μέλλοντος, ίσως θα εγγράψει με τα πιο σκοτεινά γράμματα στο παθητικό αυτού του κόμματος (δυστυχώς και της εν γένει εγχώριας Αριστεράς)  το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ άφησε εκτός ουσιαστικής κριτικής εξέτασης την διακυβέρνηση Καραμανλή ΙΙ 2004-2009 και επιβράβευσε με την Προεδρία της Δημοκρατίας το Νο 2 εκείνης της εντελώς παρακμιακής πολιτικής εποχής. Ίσως μπορεί να συγχωρεθεί, μετά από έμπρακτη μεταμέλεια, η εμμονική παραμονή του ΣΥΡΙΖΑ, κατά την εποχή 2009-2015, στην κατάσταση του πολιτικού βρεφονηπιακού σταθμού και οι «αυταπάτες» που είχε το κόμμα αυτό (κατά ομολογία Τσίπρα) όταν συνέπραττε με τους ΑΝΕΛ (και με άλλους ανεξέλεγκτους) στην πρώτη, την «αντιμνημονιακή», συγκυβέρνηση μαθητευόμενων μάγων, τον Ιανουάριο του 2015· το άλλο όμως όχι. Και δεν χωρούν ελαφρυντικά.
Αλλά βέβαια, η ανορθολογική επιλογή κυβερνητικού συμμάχου εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ είναι συναφής και αλληλένδετη τόσο με το πρώτο (την συνθήκη μη επίθεσης με την Καραμανλική Δεξιά, της οποίας τμήμα ήταν και είναι οι ΑΝΕΛ) όσο και με το δεύτερο (το απολιτικό «αντιμνημονιακό» ιδεολόγημα, το οποίο ένωνε τους δύο αυτούς κομματικούς σχηματισμούς - αλλά όχι μόνον αυτούς).
Το 'φερε η μοίρα (δηλαδή μια από τις αναπόφευκτες κυκλικές ή διαρθρωτικές κρίσεις του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής), έπαιξε τον συνήθη ρόλο του και το σαρδανάπαλο ελληνικό κομματικό σύστημα, και σε τούτη την χώρα της οριακής Ευρώπης, η πρώτη στην ιστορία της κυβέρνηση από αριστερό κόμμα, «έκρυψε» από την πολιτική λογοδοσία ό,τι πιο παρακμιακό έβγαλε η πολιτική ιστορία της Μεταπολίτευσης και προστάτεψε από τον διασυρμό τους φορείς του. Τους αναβάθμισε κιόλας σε ένα είδος «καλής Δεξιάς». Δυο-τρία χρόνια μετά, το ίδιο αριστερό κόμμα, κινούμενο σαν εκκρεμές, ενδέχεται να καταχωρηθεί ως ο λιγότερο κακός από τους κακούς διαχειριστές της ελληνικής κρίσης· και μάλιστα, με τη βούλα της ΕΕ.
Υπάρχει συγχώρεση χωρίς μεταμέλεια και χωρίς εξομολόγηση;
Από την άλλη πλευρά, τα πολιτικά επιχειρήματα των επικριτών αντιπάλων του ΣΥΡΙΖΑ από την δεξιά, κεντρώα ή και κεντρο-αριστερή πλευρά, αποδεικνύονται εξαιρετικά αδύναμα, αν τα αντιπαραβάλει κανείς με την πραγματική πραγματικότητα των δύο δεκαετιών 1990 και 2000. Η ζημιά που έκανε ο πολιτικός βρεφονηπιακός σταθμός προ του 2015 και οι μαθητευόμενοι μάγοι στο πρώτο εξάμηνο του 2015, ήταν απλώς μια «προστιθέμενη βλάβη», ένα κερασάκι στην τούρτα, σε ένα άρρωστο οικονομικό, πολιτικό, ηθικο-πολιτικό και διαχειριστικό-πολιτικό οικοδόμημα που σάπισε αργά-αργά από μέσα· ήδη το 2010 ήταν αδύνατο να σωθεί χωρίς έξωθεν θεραπευτική συνδρομή.
Μετά, ο ασθενής δεν μαρτυρούσε (ή δεν αισθανόταν καν) τα συμπτώματα, ενώ οι γιατροί νοιάζονταν μόνον για μεγιστοποίηση της αμοιβής τους (κάτι σαν τις Καισαρικές χωρίς λόγο) και για το αυξημένο κέρδος του συνεργαζόμενου φαρμακείου από την κατανάλωση φαρμάκων. Έτσι, και αυτή η έξωθεν θεραπευτική συνδρομή, όταν ήλθε, αφενός έφτασε αργά, αφετέρου (και κυρίως) ήταν «αντιβιοτικό σε μείγμα με ποντικοφάρμακο (Amartya Sen, Jürgen Habermas).
2011, στην παιδική χαρά (ή, παραφράζοντας τον Μπολιβάρ του Νίκου Εγγονόπουλου, 
«Στρατηγέ Ευκλείδη, τι γύρευες στην Λάρισα, εσύ ένας Υδραίος;»)
Πριν το 2008 - Οι καταστροφικές πολιτικές σταθερές της εικοσαετίας 1990-2010
Ποιές ήταν, στην πραγματικότητα, οι οικονομικές, πολιτικές, ηθικές και διαχειριστικές-πολιτικές σταθερές της εικοσαετίας 1990-2010, παρόλο που πολλά πράγματα πήγαιναν καλά «έξω» (είσοδος της Ελλάδας στην ζώνη του ευρώ, η Κύπρος στην ΕΕ και στην ευρωζώνη, πρωτοφανώς χαμηλά επιτόκια δημόσιου δανεισμού από τις διεθνείς αγορές);
Το μεγάλο φόντο του πίνακα ήταν η «Σμιττιανή κατάσταση» στο κομματικό σύστημα, η οποία προσδιόριζε μορφολογικά τον τρόπο της σύγκρουσης και της αλληλοδιαδοχής στην εξουσία των δύο κομμάτων, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Όμως, ήταν άραγε «λεπτομέρειες» οι σταθερές στα πολιτικά περιεχόμενα, δηλαδή αυτά που έμεναν αναλλοίωτα όταν άλλαζε ο κάτοχος της εξουσίας; Ή, για να περιοριστούμε σε δύο βασικά πεδία, στο οικονομικό και στην λεγόμενη εθνική πολιτική: 
Ήταν λεπτομέρεια η συστηματική υποφορολόγηση κατ' εξοχήν ευημερούντων κοινωνικών στρωμάτων στην εποχή της ελληνικής φούσκας, με ενδεικτικό αλλά χαρακτηριστικό επεισόδιο διαρκείας την διαρκώς επαναλαμβανόμενη φορολογική «περαίωση»; Η παρότρυνση «δώσε, μεγάλε, κάτι ελάχιστο για να σώσεις τα πολλά - αλλά δώσε και συ μικρέ κάτι, παρόλο που ξέρω πώς δεν έχεις τίποτε κρυμμένο για να το σώσεις», τυπώθηκε πολλές φορές, και σε πράσινη και σε μπλέ απόχρωση. Το τί μετρήσιμη συμβολή είχε αυτή η διαρκής, μακροχρόνια υποφορολόγηση στον εκτροχιασμό του δημοσιονομικού ισοζυγίου, είναι αντικείμενο μιας έρευνας που απομένει για μελλοντικούς ιστορικούς της οικονομίας.  
Ήταν λεπτομέρεια η συστηματικά τροφοδοτούμενη από τις τράπεζες και εξίσου από το κράτος (λόγου χάρη, με εργαλείο την επαναλαμβανόμενη αναστολή επιβολής ΦΠΑ, ενός ΦΠΑ που οσωνούπω θα επιβαλλόταν αλλά διαρκώς αναβάλλονταν - «τρέξτε να προλάβετε»), ξέφρενη άνοδος των τιμών ακινήτων και των ενοικίων; Ήταν το δίδυμο πελατειακό αδελφάκι του προηγούμενου: Αυτά που «σώζονταν» από την αρπάγη του «κακού κράτους» - μαζί και τα εφάπαξ των περισσότερο ίσων της ελληνικής ισότητας και ευημερίας - έπρεπε να «σπρωχτούν», να παρκαριστούν και να συσσωρευτούν σε «ασφαλές μέρος». Νά 'ξεραν το 2007, τι επιφυλάσσει το 2017, τι σημαίνει ΕΝΦΙΑ και ηλεκτρονικοί πληστηριασμοί, να πρόσεχαν λίγο την απλή σοφία που λέει «ό,τι ανεβαίνει κατεβαίνει και ό,τι ανεβαίνει πολύ, κατεβαίνει πολύ»;
Να ΄ξεραν πως άν παραφορτώσεις το φτωχό γαϊδουράκι, θα του σπάσεις τη ραχοκοκαλιά; Να άκουγαν, τουλάχιστον, τα πρώτα τριξίματα των σπονδύλων του άμοιρου υποζυγίου; Ήταν ανελέητοι, μέχρι τέλους. Και όταν συνέβη το ανεπανόρθωτο και κατέρρευσε το φορτίο μαζί με το υποζύγιο, τότε «η αστική τάξη τό 'βαλε στα πόδια», όπως είπε με ακριβοδίκαιη κρίση ο ιστορικός μας Βασίλης Κρεμμυδάς, που έφυγε πρόσφατα.
Ήταν λεπτομέρεια η δήθεν εθνική (και ασφαλώς λαϊκίστικη) πολιτική αυτών που τώρα κατηγορούν τον ΣΥΡΙΖΑ και τον σύμμαχό του για εθνικολαϊκισμό (παρόλο που έχουν δίκιο μερικές φορές για τον πρώτο και πάντα για τον δεύτερο); Ήταν λεπτομέρεια η περίπου κοινή πολιτική των Α. Σαμαρά, Θ. Πάγκαλου, Ε. Βενιζέλου (την οποία ακολούθησε με μικροδιορθώσεις και ο Κ. Καραμανλής μετά το 2004) για ό,τι αφορούσε τα Βαλκανικά ζητήματα στη δεκαετία του 1990, που έφερε τα θριαμβευτικά αποτελέσματα που ξέρουμε; Με την συναίνεση βέβαια, άν όχι υπό τα χειροκροτήματα, και των περισσότερων του τότε ΣΥΝασπισμούπλην «Λακεδαιμονίων» (όσοι θυμούνται ακόμη τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη, καταλαβαίνουν πολύ καλά).
Ήταν λεπτομέρεια η άλλη, δήθεν εθνική, κοινή πολιτική ΠΑΣΟΚ και ΝΔ στο μεταναστευτικό ζήτημα, αμέσως μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης; Ήταν λεπτομέρεια ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο έγινε τότε το άνοιγμα σε εισερχόμενους πληθυσμούς;
Το επιχείρημα περί «παλιννοστούντων ομογενών» ελέγχεται βέβαια ως προς την ουσία του (παλιννόστηση σημαίνει επιστροφή στον γενέθλιο τόπο), αλλά το ζήτημα δεν είναι αυτό: Τα μοιραία ζητήματα είναι π.χ. η προωθούμενη από το ελληνικό κράτος ανασφάλιστη εργασία αυτών των ανθρώπων, που έβλαψε τους ίδιους αλλά περισσότερο τα ασφαλιστικά ταμεία, το μοιραίο λάθος της μη μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων και πόρων, οι παροχές για στέγαση με ειδικούς όρους που δεν απολάμβαναν οι φτωχοί γηγενείς κτλ. Άνθρωποι και κόμματα που πολιτεύτηκαν έτσι το 1990 (ακραία περίπτωση ο Α. Σαμαράς), καταλόγισαν το 2016 στον ΣΥΡΙΖΑ, και ειδικά στους κ. Μουζάλα και Χριστοδουλοπούλου, ότι μετέτρεψαν την Ελλάδα σε ξέφραγο αμπέλι. Άν είμαστε χώρα Λωτοφάγων, ναι, ισχύει: Τα καινά δαιμόνια τα εισήγαγε η κ. Χριστοδουλοπούλου, που άφησε αυτούς τους ανθρώπους «να λιάζονται», αντί να τους κάνει κοινωνούς στο νεοελληνικό όνειρο, στη σύνταξη στα 50. 
Ακούσαμε καμμιά αυτοκριτική, έπεσε στην αντίληψή μας κάποια εκδήλωση μεταμέλειας εκ μέρους του κεντρο-Δεξιού ή του κεντρο-αριστερού δράστη, για τέτοια ή παρόμοια πεπραγμένα τους της ευδαίμονος εικοσαετίας 1990-2010; Ή για τα παλιότερα; Πώς να λάβουν συγχώρηση χωρίς μετάνοια και χωρίς εξομολόγηση, πώς να ξαναγίνουν, έτσι χαλαρά, ο ένας ή ο άλλος, το μικρότερο κακό στο ελληνικό κομματικό σύστημα;
Προσωρινά συμπεράσματα: Τελικά, καταλαβαίνουν και οι αργόστροφοι;
Ο δρόμος που πέρασε από τον οδοδείκτη του Δεκεμβρίου 2008 οδήγησε στην «αγανάκτηση» της διετίας 2010-2012, από την οποία απουσίαζε απολύτως η κριτική εναντίον αυτού του αποτυχημένου κράτους και αυτής της δυσαρμονικής κοινωνίας - του αρνητικού πρωταθλητή της κοινωνικής ανισότητας στην Ευρώπη, τώρα, τότε, όπως εξίσου και πριν. Ως τελικό προορισμό είχε τις συμμετρικές και αντίρροπες αυταπάτες - και απάτες - «μνημονιακών» και «αντιμνημονιακών» της πενταετίας 2010-2015. Όμως ο δρόμος αυτός ήταν ήδη στρωμένος και ορθάνοιχτος πολλά χρόνια πριν το 2010 και το 2008. 
Δυστυχώς, το τέλος των αυταπατών δεν έφερε κοινωνική και πολιτική αυτογνωσία. Για όσο καιρό αυτοί που θυμούνται με νοσταλγία και ικανοποίηση τις δεκαετίες του 1990 και 2000, έχουν δύναμη και είναι αρκετοί σε αριθμό, η κοινωνική και πολιτική ακινησία θα συνεχίζεται. Οι άλλοι, όσοι κυττάζουν πίσω προς τις δεκαετίες αυτές με πραγματική κριτική διάθεση στηριγμένη σε επιχειρήματα ή και με εύλογο θυμό, προς το παρόν, είναι λίγοι και αδύναμοι. Και δεν ξέρουμε άν θα πληθύνουν και θα δυναμώσουν.
Κοινωνική ακινησία και φτωχός αναστοχασμός μέσα, σημάδια πολιτικής αποσύνθεσης έξω, στην Ευρώπη και στην Δύση (Brexit, Τραμπ, ακροδεξιά επέλαση στις ευρωπαϊκές χώρες, πολύ αβέβαιη κατάσταση και μεγάλη φθορά στο κομματικό σύστημα του παρά-την-θέλησή-του-«ηγεμόνα» της Ευρώπης, συνακόλουθη ακινησία στην ΕΕ). Άν αυτά είναι αντικειμενικά δεδομένα, τότε η πολιτική πυξίδα που προσανατολίζεται από δύο μαγνητικούς πόλους, την κοινωνική σκέψη και την λογική, συμβουλεύει επιλογή του λιγότερο κακού από τους μέχρι τώρα κακούς διαχειριστές της κρίσης (και του αποτυχημένου κράτους), αλλά και μειωμένες προσδοκίες. Τώρα, αυτό το κατανοούν ακόμη και οι αργόστροφοι, στις Βρυξέλλες, εξ ού και οι τόσοι έπαινοι και φιλικές χειρονομίες τους προς την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.
Γιώργος Β. Ριτζούλης
 
  
  

1 σχόλιο:

  1. Πολυ καλη αναδρομη του φιλικου ιστολογιου aftercrisis που καταληγει στο προσωρινο συμπερασμα οτι η σημερινη κυβερνηση ειναι επιλογη του «λιγότερο κακού από τους μέχρι τώρα κακούς διαχειριστές της κρίσης (και του αποτυχημένου κράτους), αλλά και (να διατηρουμε) μειωμένες προσδοκίες.»

    Προταθηκε για αναρτηση στο ιστολογιο σχολιαστης διοτι χορτασαμε απο liberal/protagon.

    ΥΓ Καλες γιορτες, υγιες και δημιουργικοτερο το 2018!


    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ισπανία ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι