Σάββατο, 11 Αυγούστου 2018

Περί Ρωσίας και πάλι, με φόντο την Τουρκία σε κρίση, τον Τραμπ, την παραδοσιακή πολιτική των ΗΠΑ (Χάντιγκτον)

Με τον διπλωματικό πόλεμο Ελλάδας - Ρωσίας εν εξελίξει, και μάλιστα να γίνεται θέμα εσωτερικής κομματικής αντιπαράθεσης στην Ελλάδα, φαίνεται πώς είναι αναγκαίο να επαναλαμβάνονται πράγματα που θα 'πρεπε να είναι αυτονόητα, αλλά στον ελληνικό δημόσιο διάλογο δεν είναι.
Το πρόβλημα είναι πολιτικό, σύγκρουση πολιτικών αντιλήψεων. Όχι διαμάχη εθνών ή πολιτισμών α λα Χάντιγκτον (Samuel P. Huntington). Οι Ρώσοι, επί έναν περίπου αιώνα, ήταν ο κύριος αντίπαλος της πολιτικής Δύσης (The West), η οποία μάλλον αφήνει τώρα την τελευταία της πνοή μέσα στο παράδοξο, θολό σκηνικό της διεθνούς πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο είναι ευρωπαϊκός και δυτικός λαός, ανήκει στον κύκλο της πολιτισμικής Δύσης («Εσπερία», Occident, Abendland)· και αυτό ακριβώς εξέφραζε ιστορικά η αυτάρεσκη διεκδίκηση από την Μόσχα, από την εποχή που ήταν ακόμη Μεγάλο Δουκάτο μέχρι σήμερα, του προσωνύμιου Третий Рим («η Τρίτη Ρώμη», μετά την Δεύτερη, την Μεσαιωνική Κωνσταντινούπολη). Χρειάζεται αυτή η διάκριση, προπαντός σήμερα: Αφενός μιλάμε για την θνήσκουσα πολιτική Δύση, που γεννήθηκε και έζησε την ακμή της ζωής της στο δεύτερο μισό του 20ού Αιώνα, αφετέρου για την πολιτισμική Δύση, που έρχεται από πολύ πιο μακριά και συνεχίζει τον δρόμο της. Η διάκριση αυτή καταδείχτηκε με πολιτικά ανάγλυφο τρόπο από εκείνους που είχαν επικρίνει από την πρώτη στιγμή ως επιστημονικά συγχυσμένη και παρακινούμενη από σκοπιμότητες (είτε ιδεολογικές, είτε εθνικές των ΗΠΑ), την θεωρητική κατασκευή του Σάμιουελ Χάντιγκτον. Παραδείγματα ήταν, μεταξύ άλλων, ο νομπελίστας «μη συμβατικός» οικονομολόγος Αμάρτυα Σεν, ο ιστορικός και πολιτικός επιστήμονας Τίμοθυ Γκάρτον Ας (Timothy Garton Ash), ο φιλόσοφος και συγκριτικός φιλόλογος Έντουαρντ Σαΐντ (Edward Said), ο γλωσσολόγος και φιλόσοφος Νόαμ Τσόμσκυ (Noam Chomsky). Πρόσφατα, η διάκριση μεταξύ πολιτικής και πολιτισμικής Δύσης τονίστηκε σαφώς και από τον πρώην ΥΠΕΞ της Γερμανίας Γιόσκα Φίσερ σε μια σειρά άρθρων στο Project Syndicate.
Στην Ελλάδα, τo γνωστό σύνδρομο του πανέξυπνου αργόστροφου με τα μυαλά που πάνε μονίμως «δύο δεκαετίες πίσω» σαν καθυστερημένα ρολόγια, σπρώχνει πολλούς αναλυτές και πολιτικούς να φαντασιώνονται ότι υπάρχει ακόμη εν ζωή και έχει μέλλον η ενιαία πολιτική Δύση (The West), όπως την ξέραμε από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Είναι τόσο πολλοί και τόση η όρεξή τους για περσινά ξινά σταφύλια, ώστε η καθυστέρηση του ρολογιού του αναπληρωτή ΥΠΕΞ κ. Κατρούγκαλου μοιάζει σχετικά ήπια περίπτωση.
Ο κόσμος σύμφωνα με τον Samuel P. Huntington
(Η σύγκρουση των πολιτισμών και ο ανασχηματισμός της παγκόσμιας τάξης)
Η προσφορά των Ρώσων σε κάθε πτυχή του νεωτερικού ευρωπαϊκού πολιτισμού (από τα μαθηματικά και τη χημεία μέχρι την κλασική μουσική, τη λογοτεχνία, τη ζωγραφική και το θέατρο) συνολικά είναι όχι κατώτερη της προσφοράς των Γάλλων ή των Βρετανών. Στην ιστορία, ισάξιος και εξίσου σκληρός και επεκτατικός με τον Γαλλικό και Βρετανικό αποικιοκρατικό ιμπεριαλισμό υπήρξε και o αδηφάγος ιμπεριαλισμός της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία και στον Καύκασο.
Βασίλι Καντίνσκυ - Σπίτια στην Αγορά του Μουρνάου (1908)
πορτρέτο του από την Gabrielle Münter (1906), Σύνθεση VI (1913)
Το ότι η συνεισφορά της Ρωσίας στον νεωτερικό πολιτισμό της Δύσης ήταν πρώτης τάξεως, φαίνεται από πρόσωπα και επιτεύγματα: Ο χημικός Νμίτρι Μεντελέγιεφ αξίζει όσο ο Αντουάν Λαβουαζιέ ή η Μαρία Κιουρί. Ο μαθηματικός Νικολάι Λομπατσέφσκι είναι ισάξιος του Ευκλείδη, του Ρίμαν ή του Πουανκαρέ. Ο Αντόν Τσέχωφ αρέσει παντού όσο ο κάπως παλιότερός του Ερρίκος Ίμπσεν, o συγκαιρινός του Αύγουστος Στρίντμπεργκ ή ο νεότερός του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ενώ ο Λέων Τολστόι, ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι και ο Μπαρίς Παστερνάκ εκτιμούνται όσο ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ, η Τζορτζ Έλιοτ και ο Τόμας Μαν. Ακούμε Πιότρ Τσαϊκόφσκι όπως ακούμε Μπετόβεν· ο Βασίλι Καντίνσκι και ο Μαρκ Σαγκάλ ανήκουν στην αφρόκρεμα εκείνων που άνοιξαν δρόμους στα ρεύματα της μοντέρνας ζωγραφικής· μας αρέσει η Άννα Αχμάτοβα όσο ο Σεφέρης ο Ελύτης και ο Ρίτσος μαζί· θαυμάζουμε τον Αντρέι Ταρκόφσκι όσο κανέναν άλλο. Και στην αυγή της νεωτερικής Ευρώπης, ο Αντρέι Ρουμπλιόφ, βόρειος Αναγεννησιακός και ταυτόχρονα αγιογράφος του μεσαιωνικού Βορρά, έχει θέση στο Πάνθεον της ζωγραφικής διπλανή και ισότιμη με του Φλωρεντινού Τζιόττο, του Άλμπρεχτ Ντύρερ από την Νυρεμβέργη και των Φλαμανδών δασκάλων.
Νικολάι Ιβάνοβιτς Λομπατσέφσκι (αριστερά), Ντμίτρι Ιβάνοβιτς Μεντελέγιεφ
Για αυτόν τον ίδιο λόγο και με όλα αυτά ως μέτρα σύγκρισης, δεν μας αρέσουν καθόλου οι διάφορες παράξενες εταιρείες, «Ορθόδοξες», «Αυτοκρατορικές» ή άλλες, που ξεφυτρώνουν εκεί που δεν τις σπέρνουν, μαζί και οι διάφοροι περιοδεύοντες «διπλωμάτες» που τις ποτίζουν· μας ενοχλούν οι τροφοδότες λογαριασμοί και οι μαύρες σακκούλες· αηδιάζουμε για τη χρήση εκκλησιαστικών ζητημάτων ως μέσων αυτοκρατορικής πολιτικής.
Γελάμε με τις αντινεωτερικές, αντιδυτικές, αντιδιαφωτιστικές «φιλορωσικές» προφητείες Ελλήνων μετά Χριστόν προφητών, ρασοφόρων και μη, παραδομένων εδώ και αιώνες σε σε μια εξωπραγματική φαντασίωσή τους, σε ένα σκοτεινό αντικείμενο του πόθου τους. Όμως υπάρχουν και πιο επικίνδυνες φαντασιώσεις: Στα χρόνια αυτά, δεν είναι να παίρνεις αψήφιστα εκείνους τους Έλληνες (από την πολιτική, την εφοπλιστική, την μιντιακή ή από άλλες ελίτ) που ονειρεύονται και πάλι «ρωσικά», «γαλλικά», «αγγλικά» ή τώρα τελευταία και «Τραμπικά-αμερικανικά» κόμματα, αντί κομμάτων στην Ελλάδα που ανήκουν στις ευρωπαϊκές πολυεθνικές πολιτικές οικογένειες (στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, στους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές, στους Πράσινους, στη Συμμαχία Φιλελεύθερων και Δημοκρατών, στην Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά, στους Συντηρητικούς-Μεταρρυθμιστές κ.ο.κ).  
Και όπως δεν μας αρέσουν τα μακριά χέρια που έρχονται από άλλες ηπείρους και τεντώνονται πάνω από την Μεσόγειο και πάνω από την Ευρώπη - την «παλιά» ή την «νέα», έτσι δεν μας αρέσουν και οι έμμονες φιλοδοξίες παλιών και νέων ιμπεριαλιστικών ελίτ της Ρωσίας, που σκέφτονται ότι η Βαλκανική Χερσόνησος θα 'πρεπε να είναι προαύλιο του Κρεμλίνου ή ότι οι «θερμές θάλασσες» (το Αιγαίο και η Αδριατική) είναι για το «ξανθόν γένος» mare nostrum.
Γ. Ρ.
 
Η Παλιά Ευρώπη απαντά στον κύριο Ράμσφελντ (Das alte Europa antwortet Herrn Rumsfeld

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ισπανία ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι