Παρασκευή, 7 Φεβρουαρίου 2014

Επιστροφή στα βασικά: Πήγε χαμένος μισός αιώνας;

 
Γράφοντας για τις πρόσφατες οικονομικές αναταράξεις στις λεγόμενες αναδυόμενες αγορές, ο Αμερικανός ιστορικός και κοινωνιολόγος Ιμμάνιουελ Βάλλερστάϊν, που εμπνέεται εκτός των άλλων από το έργο του Φερνάν Μπρωντέλ για τη «μακρά διάρκεια», αναφέρει όρους όπως: Πανικός, κίνδυνος κατάρρευσης, μετάδοση, αβεβαιότητα, ανεργία, πάγωμα επενδύσεων και προπαντός πτώση ενεργού ζήτησης. Για να καταλήξει: «Φαύλος κύκλος».

Πότε ξεκίνησαν για πρώτη φορά όλες αυτές οι εκδηλώσεις αστάθειας, πότε έγινε αισθητή η πρώτη προσεισμική δόνηση, δηλαδή πότε έπαυσαν οι αγορές να διακυμαίνονται με σχετικά ήρεμους ρυθμούς; Ο Βάλλερστάϊν, σε αντίθεση με πολλούς αναλυτές, βλέπει την αρχή αρκετά νωρίς: Στην περίοδο λίγο μετά το 1970, «και συνεχίζεται από τότε». 
Άν έχει δίκιο, η αστάθεια του συστήματος αρχίζει με τα προεόρτια της λεγόμενης νεοφιλελεύθερης επανάστασης. Ή βλέποντάς το απο την άλλη πλευρά, με τις δυσκολίες και τη μαζική επίθεση που είχε αρχίσει να δέχεται η μεταπολεμική, σοσιαλδημοκρατικού τύπου συναίνεση, το κράτος πρόνοιας και η προσπάθεια για πλήρη απασχόληση. Και συνεχίζεται από τότε.
Ο Roosevelt σε γεύμα με εργάτες του Civilian Conservation Corps
Το CCC ήταν μια απο τις απαντήσεις του Προέδρου Ρούσβελτ
στις περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις για τις ΗΠΑ της εποχής του

Δηλαδή, παρά τα θρυλούμενα, η «νεοφιλελεύθερη επανάσταση» δεν σταθεροποίησε το κεφαλαιοκρατικό σύστημα. Λειτούργησε μάλλον ως νέος παράγοντας αστάθειας, και ίσως ως επιταχυντής της. Και μαζί με το αποτυχημένο εγχείρημα αυτών των φονταμενταλιστών των αγορών, χαμένη πήγε και μια άλλη προσπάθεια, αυτή της μετά το 1980 Σοσιαλδημοκρατίας, με τους «τρίτους δρόμους»: Η προσπάθειά της να σώσει την παρτίδα μέσω μιας συναίνεσης με τους απορρυθμιστές των αγορών.
Άν όλα αυτά έχουν βάση λογικής, και φαίνονται να έχουν, τότε μαζί με τα Ρεηγκανόμικς, τα There is no Alternative και το Τέλος της Ιστορίας (1989), μήπως πρέπει επίσης να αφήσουμε στο καλάθι με τα άχρηστα, τα πολιτικά κληροδοτήματα που άφησαν ηγέτες όπως ο Μπίλ Κλίντον, ο Τόνυ Μπλαίρ, αλλά και οι μετά το 1975 κυβερνώντες Σοσιαλιστές του Ευρωπαϊκού Νότου; 
Μήπως επιστροφή στα βασικά, στα θεμελιώδη, σημαίνει για τους Σοσιαλιστές (και γενικά τους ορθολογιστές που επιλέγουν ως μεγάλη αξία την κοινωνική συνοχή), να ξανασκεφθούν, μετά την αποτυχία, παρακαταθήκες ξεχασμένες: Όπως του Βίλλυ Μπράντ, του Ούλοφ Πάλμε, του Μπρούνο Κράϊσκυ. Και γιατί όχι, ακόμη και του Κλίμεντ Άττλη από το «νησί», ή και του ίδιου του Φράνκλιν Ρούσβελτ «από απέναντι».
1935: Ηπρώτη κυρία Ελεωνόρα Ρούσβελτ στα ανθρακωρυχεία του Οχάιο
Με μιά πολύ ουσιώδη διαφορά: Δεν πρέπει να αγνοήσουν τις νέες σκληρές πραγματικότητες και επείγουσες ανάγκες, που συνειδητοποιήθηκαν μετά: Σήμερα βρισκόμαστε βαθειά μέσα στην εποχή της κλιματικής αλλαγής και της προελαύνουσας οικολογικής κρίσης. Αυτό είναι ουσιώδες χαρακτηριστικό της σημερινής και αυριανής περιόδου και της «βαθειάς κρίσης». Με τα λόγια του Τζόζεφ Στίγκλιτς, «στη σκιά της κρίσης του ευρώ, και του “δημοσιονομικού γκρεμού” της Αμερικής είναι εύκολο να ξεχάσουμε τα μακροπρόθεσμα προβλήματα της παγκόσμιας οικονομίας. Ενα από τα πιο σοβαρά είναι το φαινόμενο του θερμοκηπίου».
Όσο για την άλλη αριστερά, που φιλοδοξεί να είναι και ριζοσπαστική και ορθολογική, έχει επίσης, και μπορεί να ανακτήσει, δικές της πολύτιμες παρακαταθήκες, π.χ. για την ηθική διάσταση στην ακραία κρίση πολιτικής που βιώνουμε. Είναι εκεί και περιμένουν. Αλλά κάποιοι δεν φαίνεται να τις θέλουν. Και όπως δείχνουν οι νέοι τυχοδιωκτισμοί με “ψεκαστές, που όσο που να πάνε στην Κοζάνη, το φορτίο θα το 'χουνε τρομπάρει”, αντί γι' αυτές, προτιμούν μάλλον τον “σίγουρο” δρόμο προς την εξουσία, του Μεσογειακού «σοσιαλισμού» παλαιο-Πασοκικού τύπου (δηλαδή αυτού, που θα έπρεπε να αφήνει πάντα κάθε σοσιαλιστή παγερά αδιάφορο). Σε κάθε περίπτωση, εδώ και πολύ καιρό, “τους τα είπαμε, μας τα είπανε, τους τα ξαναλέμε”.

Ούτως ή άλλως, τα “βασικά” ίσως χρειασθούν πολύ. Συνεχίζει ο Βάλλερστάϊν, «η κρίση γίνεται όχι κυκλική αλλά διαρθρωτική, στην οποία πρέπει κανείς να απαντήσει όχι με μέτρα ανακούφισης, αλλά με την επινόηση ενός νέου συστήματος. Αυτή είναι η περίφημη διχαλοδρόμηση, το σταυροδρόμι, στο οποίο υπάρχουν δύο πιθανές εκβάσεις - μία καλύτερη και μία χειρότερη από το υπάρχον σύστημα, αυτό μέσα στο οποίο εμπλεκόμαστε όλοι ως παίκτες». Για να επιβιώσεις μέσα στην αστάθεια του συστήματος και να ορίσεις το παιχνίδι για τα μετά την αστάθεια, πρέπει να είσαι σταθερός, με το μέρος της διάρκειας και όχι κυνηγός του εφήμερου. Επίσης, πρέπει να είσαι εξοπλισμένος με όπλα που δεν απέρριψε η πραγματικότητα.
Γιώργος Β. Ριτζούλης
The Civilian Conservation Corps - Μια απάντηση του Προέδρου Roosevelt στις περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις για τις ΗΠΑ της εποχής του (στον ιστότοπο Μετά την Κρίση)
  

 
Χρόνος και πολιτισμός - Για την ιστορία της «μακράς διάρκειας» (longue durée), κατά τους Fernand Braudel και Raymond Williams (του Ευάγγελου Β. Τσακνάκη, από τον ιστότοπο Περραιβία και Dolihi on Line)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»