Σάββατο, 17 Ιουνίου 2017

Πολίτες εκτός πολιτικής, νέοι αγανακτισμένοι και υποκριτικός κοινωνικός ρεβανσισμός
«Μισούν τους φτωχούς και όχι τη φτώχεια»

Το εισαγωγικό κείμενο (του Γ. Ρ.) στο άρθρο του Δημήτρη Ψυχογιού Φταίνε οι πολίτες ή οι πολιτικοί; (δημοσιευμένο πέρισυ τον Ιούνιο, με την ευκαιρία της πρώτης επετείου από το δημοψήφισμα του 2015 και όσα ακολούθησαν), παρέπεμπε στην διάσημη συνέντευξή του Χανς Μάγκνους Έντσενσμπέργκερ στο περιοδικό Der Spiegel το 1987, στην οποία ο Βαυαρός διανοούμενος μας είχε υπενθυμίσει το αυτονόητο: «Η κοινωνία δεν είναι κοπάδι προβάτων». Τα ίδια αξίζει να ξαναειπωθούν τώρα, αφήνοντας στην άκρη τα ιδιαίτερα του Ιουνίου 2016 και του 2015· συν μερικές προσθήκες στο τελικό συμπέρασμα, ώστε να είναι φανερό πόσο άμεση σχέση έχουν αυτά με ένα αξιομνημόνευτο και κρίσιμο ζήτημα του Ιουνίου 2017: Φαίνεται πάλι καθαρά, τι διαρκές (αυτο)καταστροφικό μίσος τρέφει ολόκληρο το εγχώριο κομματικό σύστημα και το σύνολο της ελληνικής πολιτικής κοινωνίας, εναντίον των πολιτικών συναινέσεων της οποιαδήποτε μορφής.
  
Στη Βρετανία, στην Ελλάδα και παντού, πολιτικοί εξαπατούν και πολίτες εξαπατώνται. Συνήθως οι πολιτικοί που εξαπατούν, εξαπατούν εν πλήρει συνειδήσει. Όσοι πολίτες εξαπατώνται, συχνότατα εξαπατώνται λόγω ψευδούς συνείδησης. Ιδεολογίες ονόμαζε τις ψευδείς συνειδήσεις κάποιος που μερικοί σημερινοί ιδεολόγοι τον ακολουθούν πιστά ως Προφήτη και συντάκτη Ιερών Γραφών και άλλοι ιδεολόγοι τον εξορκίζουν ως απόστολο του Κακού.
Αυτή η διάκριση, μεταξύ του συνειδητού δράστη και του χρήσιμου στον δράστη αλλά ασυνείδητου (ενίοτε και ηλίθιου) συνενόχου, κατανέμει και τις ευθύνες. Αυτό δεν είναι ηθικολογία: οι ευθύνες ούτως ή άλλως είναι πολιτικές. Παρόλο που η κοινωνία και η πολιτική έχουν ανέκαθεν τις εγγενείς τους αδιαφάνειες, και πάλι πολιτικοί, στο παρόν και στο παρελθόν, φρόντισαν και φροντίζουν να γίνεται αυτό το πέπλο της ομίχλης - οι ιδεολογίες - βαρύ, αδιαπέραστο και «μοιραίο».
Είναι λοιπόν αναπόφευκτη σκληρή μοίρα αυτή η εξαπάτηση; Ο Χανς Μάγκνους Έντσενσμπέργκερ, σε μια περίφημη συνέντευξή του στο περιοδικό Der Spiegel το 1987, μας είχε επισημάνει το αυτονόητο: «Η κοινωνία δεν είναι κοπάδι προβάτων»:
«Προς τα πού κινείται αυτό το Όλον, αυτό το μεγάλο, πλαδαρό, ευαίσθητο τέρας που ονομάζουμε κοινωνία, με τον εγκέφαλό του, τον διακλαδωμένο προς όλες τις κατευθύνσεις; Είναι παράδοξο, αλλά στο ερώτημα αυτό δεν υπάρχουν λογικές απαντήσεις και συμπεράσματα. Μερικές φορές αυτό το Όλον αντιδρά εκπληκτικά έξυπνα, ευφάνταστα, ρεαλιστικά. Άλλες φορές συμπεριφέρεται με άθλιο, ηλίθιο και ύπουλο τρόπο. Δεν ξέρω τι έχει στο μυαλό του, και ως εκ τούτου πρέπει να τα βγάλω πέρα χωρίς αισιοδοξία χωρίς απαισιοδοξία» (Die Gesellschaft ist keine Hammelherde, συνέντευξη του Hans Magnus Enzensberger στους P. Von Stolle και H. Karasek (Der Spiegel, 19.01.1987)
Ο Πολιτευτής - © H Ροδιακή
Σήμερα το κατά Έντσενσμπέργκερ «τέρας» με την ψευδή συνείδηση φαίνεται να αντιδρά πολλές φορές ηλίθια. Αυτή η ηλιθιότητα [...] προκύπτει από λόγους πολύ σοβαρούς και είναι εξηγήσιμη. Πάντως, όποιοι και να είναι οι λόγοι, ζούμε σε εποχή θριάμβου των πραγματικών τεράτων της πολιτικής, των συνειδητών δραστών, αυτών που εννοούσε και ο Αντόνιο Γκράμσι στην πασίγνωστη ρήση του. Ωστόσο το παρόν δεν είναι αιώνιο: κάποια στιγμή κάτι «καινούργιο γεννιέται» (δηλαδή η κοινωνία αρχίζει να αντιδρά έξυπνα) ή ακόμη και αυτό που φαίνεται αναπόδραστη μοίρα, μερικές φορές «πεθαίνει» με ξαφνικό θάνατο, γκρεμίζεται, για λόγους ίσως δυσερμήνευτους αλλά όχι παράλογους. Λόγου χάρη, πριν δυό χρόνια, μια εκτελεστική εξουσία με 6 μήνες θητεία στο τιμόνι της Ελλάδας, «από την (λογική) ανάγκη της εξουσιαστικής επιβίωσης», έγραψε στα παλιά της τα παπούτσια (παράλογα) εκλογικά προγράμματα και δημοψηφίσματα. Και έτσι «φαίνεται πως γλυτώσαμε [...]», συμπέραινε πέρισυ, στην πρώτη επέτειο εκείνης της απότομης στροφής 180 μοιρών ο Δημήτρης Ψυχογιός στο άρθρο Φταίνε οι πολίτες ή οι πολιτικοί;
Τότε γλυτώσαμε, πράγματι. Γλυτώσαμε από κάτι που, εκτός των άλλων και για τον παραπάνω λόγο, δηλαδή την ασυνέπεια της εγχώριας εξουσίας, ευτυχώς δεν συνέβη· και το τι επιπτώσεις και πόσο καταστροφικές θα είχε, σε περίπτωση που συνέβαινε, πολύ νεφελωδώς μπορεί να εκτιμηθεί με εκ των υστέρων νεφελώδεις υποθέσεις.
Ποιός ξέρει; Μπορεί, τελικά, στην πορεία της παρούσας κρίσης ή στην επόμενη κρίση, η πανουργία του Λόγου να φέρει, ακόμη και στην πολιτικά δυσλειτουργική Ελλάδα, μια πολιτική λογική και μια κατανομή εξουσιών προσαρμοσμένη στην αυτεπίγνωση και στα «κιλά» ενός κράτους που απέτυχε. Μπορεί να φέρει ακόμη και τις συνακόλουθες αναγκαίες θεσμικές εξισορροπήσεις.
https://www.cup.gr/book/i-antidrastiki-ritoriki/
Α. Χίρσμαν: Η Αντιδραστική Ρητορική, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2017
Ίσως λοιπόν, η επίμονη καλλιέργεια οργισμένης απαισιοδοξίας και ιδίως η νέα, η εκ δεξιών και εκ του «ακραίου κέντρου» ιερή αγανάκτηση, που θυμίζει αφόρητα την παλιά των «άλλων», του 2010-2012 - Βλάπτουν κ’ οι τρεις τους την Συρία το ίδιο - και περιέχει με αντίστροφο κομματικό πρόσημο την ίδια μισαλλοδοξία, ανασφαλή επιθετικότητα, αντιδημοκρατικότητα και μνησικακία της μιας και ενιαίας νοσηρής ελληνικής πολιτικής κοινωνίας, καλό θα ήταν να μετριαστεί. Κάπως. Πρέπει να μετριαστεί· αλλά το άν μπορεί, με δεδομένη, δυστυχώς, την (δικαιολογημένη ή μή) απόσυρση των πολλών από τα κομματο-πολιτικά δρώμενα, μέχρι νεωτέρας το ξέρουν μόνον αυτοί οι λίγοι που έτσι πολιτεύονται, ευτελίζοντας για πολλοστή φορά την πολιτική. Οι λίγοι που πολιτεύονται και κομματίζονται εν κενώ, ερήμην των πολιτών, με μόνο όραμα τον (υποκριτικό) κοινωνικό ρεβανσισμό τους· λες και δεν ανήκουν, μαζί με τους εκτός πολιτικής φίλους τους, στους κατεξοχήν ωφελημένους, σ΄ αυτούς που «πέρασαν καλά» στην τριακονταετία της ελληνικής φούσκας, στην τριακονταετία που κατέστρεψε τους πολλούς, κυρίως όσους και τότε δεν πέρασαν καλά: τους άλλους, τους αποσυρμένους τώρα από την κομματική πολιτική. 
Μισούν τους φτωχούς και όχι τη φτώχεια
Δύσκολο να μπορέσουν, εκτός αν υπερβούν εαυτούς και τις εγγενείς νοοτροπίες της μεγάλης παρέας Ελλήνων γύρω από τα κομματικά κυκλώματα, που έφτιαξε αυτή την ιστορία αποτυχίας. Δυστυχώς, «μισούν τους φτωχούς και όχι τη φτώχεια» (βλ. και Γ. Σιακαντάρης: Λαϊκιστικό μίσος και αντιδραστική ρητορική).
Γ. Ρ.
Enrico Berlinguer (1981): Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον «μικρό» πολίτη;

 
Η χαμένη τριακονταετία στην Ελλάδα (1980-2010): Φιλο-κυκλικές μακροοικονομικές πολιτικές που τρομπάρουν αέρα σε φούσκες, διάσπαση της αγοράς εργασίας σε αγορά για εξασφαλισμένους insiders και σε αγορά για επισφαλείς, μεγαλομεσαία κοινωνική συμμαχία, αποβιομηχάνιση, διόγκωση τριτογενούς τομέα και χρηματοπιστωτικών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»