Κυριακή, 2 Αυγούστου 2015

Ο Σόιμπλε, ο Μπόφινγκερ και οι άλλοι: Οι «Πέντε Σοφοί» διαφωνούν. Η διαμάχη για το μέλλον της ευρωζώνης μόλις άρχισε

του Μάρτιν Γκρέϊφε
  
© Die Welt, Martin Greive - Wirtschaftsweise: Pleitestaaten sollen den Euro künftig verlassen, 28.07.15
   
Μετά το πρόσφατο δράμα με την Ελλάδα, η Ευρώπη και η Γερμανία προβληματίζονται για το μέλλον της νομισματικής ένωσης. Οι λεγόμενοι Πέντε Σοφοί της Οικονομίας παρουσιάζουν ιδέες. Η πλειοψηφία προτείνει, μεταξύ άλλων, να καθιερωθεί διαδικασία για συντεταγμένες χρεοκοπίες κρατών και θεσμικό πλαίσιο για την έξοδο χωρών από την ευρωζώνη. Άλλες προτάσεις έχουν διαφορετική ή αντίθετη λογική.

Προς το παρόν η ελληνική κρίση έχει κοπάσει. Οι πολύωρες νυχτερινές συνεδριάσεις στις Βρυξέλλες είναι παρελθόν και θα έλεγε κανείς, πως τώρα οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης μπορούν να πάρουν μιαν ανάσα και να απολαύσουν τις διακοπές τους. Όμως δεν είναι έτσι. Στην πραγματικότητα, οι ανώτατοι αξιωματούχοι στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ασχολούνται πυρετωδώς με το μέλλον της ζώνης του ευρώ. Προσπαθούν να βρούν τρόπους, ώστε μια ενδεχόμενη κρίση σε μεμονωμένη χώρα της ευρωζώνης να μην ταρακουνήσει και πάλι τα θεμέλια της νομισματικής ένωσης. 
Στη συζήτηση που τώρα διεξάγεται, παρενέβη και το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο της γερμανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης με προτάσεις για ριζικές αλλαγές. Οι οικονομικοί εμπειρογνώμονες, οι λεγόμενοι Πέντε Σοφοί, παρουσίασαν μία από τις σπάνιες ειδικές εκθέσεις τους υπό τον τίτλο «Συμπεράσματα από την ελληνική κρίση για μια πιο σταθερή ζώνη του ευρώ». Η Συμβουλευτική Επιτροπή συνέταξε ένα σχέδιο μεταρρυθμίσεων για να αποκτήσει επιτέλους η νομισματική ένωση ανθεκτικότητα στις κρίσεις: Πρόκειται για ένα σχέδιο συμφωνίας Μάαστριχτ 2.0». 
Το πιο προχωρημένο σημείο της πρότασης: Οι σύμβουλοι της κυβέρνησης με τη γνωμοδότηση αυτή προτείνουν να θεσπιστεί η δυνατότητα εξόδου μιας χώρας από τη ζώνη του ευρώ [πράγμα που δεν προβλέπεται τώρα από τις ισχύουσες Συνθήκες]. «Μια διαρκής έλλειψη διάθεσης για συνεργασία εκ μέρους ενός κράτους-μέλους, μπορεί να γίνει απειλητική για τη σταθερότητα της νομισματικής ένωσης», γράφουν οι οικονομολόγοι. Κατά συνέπεια, η αποχώρηση μιας χώρας από τη νομισματική ένωση θα πρέπει να είναι δυνατή «ως έσχατη λύση». 
   
Οι «Σοφοί της Οικονομίας» προτείνουν  καθιέρωση Πτωχευτικού Κώδικα για κράτη 
Εκτός από αυτό το βήμα, οι οικονομικοί εμπειρογνώμονες προτείνουν και άλλα μέτρα για μια νέα αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης. Κεντρικό σημείο είναι η καθιέρωση μιας διαδικασίας αφερεγγυότητας (δηλαδή ενός Πτωχευτικού Κώδικα) για κράτη. Όπως συμβαίνει στις πτωχεύσεις τραπεζών, πρέπει και σε περιπτώσεις κρατικών χρεοκοπιών να είναι δυνατός ο επιμερισμός ζημιών και στους πιστωτές. Αυτό, σε αντίθεση με το παρελθόν, θα έδινε στους επενδυτές ένα κίνητρο να εκτιμούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον πιστωτικό κίνδυνο των κρατικών ομολόγων.
Αυτές οι δύο προτάσεις είναι σύμφωνες με τις ιδέες του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε (CDU). Ο Υπουργός Οικονομικών, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα για το τρίτο σχέδιο διάσωσης, έφερε έγγραφη πρόταση για έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ, επισύροντας έτσι μεγάλη δυσαρέσκεια εναντίον του. Επίσης το προσωπικό του υπουργείου του εργάζεται για την σύνταξη ενός Πτωχευτικού Κώδικα για κράτη.
Όμως σε ένα άλλο σημείο, οι οικονομικοί εμπειρογνώμονες βρίσκονται σε σφοδρή αντίθεση με τον Σόιμπλε. Εδώ και πολλά χρόνια, ο 72χρονος τώρα υπουργός προτείνει να θεσμοθετηθεί ένας Ευρωπαίος υπουργός Οικονομικών. Ο πρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Sigmar Gabriel θέλει επιπλέον, αυτός ο ταμίας της ζώνης του ευρώ να έχει στη διάθεσή του και έναν προϋπολογισμό της ευρωζώνης συγκεκριμένου ύψους, ο οποίος θα χρηματοδοτείται με φόρους εναρμονισμένους σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Η Γαλλία προτείνει επίσης επίμονα ένα κοινό ευρωπαϊκό ταμείο ανεργίας.
Η ιδέα ενός ξεχωριστού προϋπολογισμού της ευρωζώνης, συνδυασμένη με βήματα περαιτέρω εμβάθυνσης, περιλαμβάνεται και στην κοινή έκθεση για το μέλλον της νομισματικής ένωσης του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jean-Claude Juncker, του Προέδρου του Συμβουλίου της ΕΕ Donald Tusk, του επικεφαλής του Eurogroup Jeroen Dijsselbloem, του Προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi και του Προέδρου του Κοινοβουλίου της ΕΕ Martin Schulz.
Πόσες φορές ξεπέρασαν μερικά κράτη της ΕΕ και της ευρωζώνης
το όριο ετήσιου ελείμματος που επέτρεπε η Συνθήκη του Μάαστριχτ  (3 % του ΑΕΠ)
Κέντρο Ευρωπαϊκών Οικονομικών Ερευνών (ZEW): Προτείνει κοινό ευρωπαϊκό ταμείο ανεργίας 
Αντίθετα, οι [τέσσερις από τους] πέντε οικονομικοί εμπειρογνώμονες απορρίπτουν τέτοια γρήγορα βήματα κοινοτικοποίησης, όπως τον κοινό προϋπολογισμό της ευρωζώνης, την κοινή οικονομική διακυβέρνηση, το ευρωπαϊκό υπουργείο Οικονομικών και το κοινό ταμείο ανεργίας. «Μέτρα με βραχυπρόθεσμη επίδραση, που έχουν ως στόχο να αποτρέψουν οξυμένα προβλήματα της στιγμής, θέτουν σε κίνδυνο την ευρωζώνη μακροπρόθεσμα», προειδοποιούν οι ειδικοί. Ωστόσο το ένα από τα πέντε μέλη, ο Πέτερ Μπόφινγκερ δεν συμφωνεί με την γνωμάτευση των άλλων τεσσάρων.
Με άλλη οικονομική γλώσσα, διαφορετική από των «4 Σοφών», μιλά το Κέντρο Ευρωπαϊκών Οικονομικών Ερευνών (ZEW) σε μια μελέτη που δημοσιεύτηκε ταυτόχρονα. Ένας από τους δύο βασικούς πυλώνες για μια δημοσιονομική ένωση είναι ένα κοινό ευρωπαϊκό ταμείο ανεργίας, γράφουν οι ερευνητές. Το ταμείο ανεργίας πρέπει να ενεργοποιείται μόνον σε περιπτώσεις οικονομικής ύφεσης ιδιαίτερα σοβαρές και να προσφέρει ενισχύσεις στους ανέργους για μέγιστο διάστημα δώδεκα μηνών. Θα μπορούσε να βοηθήσει τις χώρες του ευρώ να αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές κρίσεις και συνακόλου θα ελαχιστοποιούσε «τον κίνδυνο μιας ένωσης μεταβιβάσεων οικονομικών πόρων (Transferunion)».
Ωστόσο σε ένα άλλο ζήτημα, το Ινστιτούτο ZEW συμφωνεί απόλυτα με το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο των «Πέντε Σοφών»: Όπως και εκείνοι, το οικονομικό Ινστιτούτο από το Mannheim υποστηρίζει και αυτό την θέσπιση διαδικασίας αφερεγγυότητας (Πτωχευτικού Κώδικα) για υπερχρεωμένα κράτη. Οι χώρες της ευρωζώνης που απειλούνται με κρατική χρεοκοπία θα λαμβάνουν στην αρχή και για τρία χρόνια βοήθεια από το Μηχανισμό Διάσωσης της ευρωζώνης ESM. Αν μια χώρα, παρά τη βοήθεια, δεν καταφέρει να σταθεροποιηθεί, τότε πρέπει να ενεργοποιείται η διαδικασία της χρεοκοπίας.
«Μέσα σ' αυτά τα τρία χρόνια, θα χωρίζει η ήρα από το στάρι», δήλωσε ο οικονομολόγος του ZEW Friedrich Heinemann. Μια τέτοια περίοδος αποδείχθηκε αρκετή για τη σταθεροποίηση χωρών όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία. Από την άλλη πλευρά, μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα, η Ελλάδα «υποβιβάστηκε σε περίπτωση που έχει ανάγκη μεταβίβασης οικονομικών πόρων».
Σύμφωνα με το Γνωμοδοτικό Συμβούλιο των «Πέντε», οι διαρκώς επαναλαμβανόμενες συζητήσεις για νέα πακέτα βοήθεια προς την Ελλάδα, αποσπούν την προσοχή από τις επιτυχημένες περιπτώσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής για την κρίση. Η «οικονομική ανάκαμψη» στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία -  και μέχρι το τέλος του περασμένου έτους 2014 επίσης και στην Ελλάδα - έχουν δείξει ότι η αρχή «δάνεια έναντι μεταρρυθμίσεων» μπορεί να οδηγήσει στην επιτυχία, γράφουν οι «Πέντε Σοφοί».
«Χωρίς τη βοήθεια των Ευρωπαίων εταίρων τους και του ΔΝΤ, οι χώρες της κρίσης θα είχαν αναγκαστεί να κάνουν πολύ πιο επώδυνες προσαρμογές», ​​δήλωσε ο Christoph Schmidt, Πρόεδρος του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου. Τα δάνεια έκτακτης ανάγκης [που έχουν μακροχρόνιες περιόδους χάριτος] επιμήκυναν κατά πολλά χρόνια τη διάρκεια της απαιτούμενης δημοσιονομικής εξυγίανσης. «Συνεπώς, τα προγράμματα διάσωσης συνέβαλαν στην αποτροπή μιας πιο έντονης λιτότητας», λέει ο Schmidt. Για να επιτύχει το νέο πρόγραμμα βοήθειας προς την Ελλάδα, είναι αναγκαία μια ισχυρότερη βούληση για βαθιές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, σύμφωνα με τους 4 οικονομολόγους.
Η εξέλιξη της σχέσης χρέος/ΑΕΠ στις χώρες της κρίσης
Επίσης, με την παρέμβασή της, η πολιτική απέτρεψε μια συστημική κρίση, η οποία, άν είχε εκδηλωθεί, «θα είχε προκαλέσει πολύ μεγάλες ζημίες σε όλα τα μέλη της νομισματικής ένωσης». Επιπλέον, η νομισματική ένωση οικοδόμησε σημαντικά νέα θεσμικά εργαλεία όπως το Ταμείο Διάσωσης ESM, μέσω του οποίου η ζώνη του ευρώ έγινε πιο ανθεκτική σε κρίσεις.
Ωστόσο, απαιτούνται και άλλα βήματα για την προσαρμογή της νομισματικής ένωσης στις ανάγκες του μέλλοντος. Λόγου χάρη, εκτός από την καθιέρωση μιας διαδικασίας αφερεγγυότητας (Πτωχευτικός Κώδικας) για τα κράτη, πρέπει η τραπεζική ένωση να συμπληρωθεί με μια ανεξάρτητη αρχή εποπτείας ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού τομέα. Θα πρέπει επίσης οι τράπεζες να καλύπτουν τις αγορές τους κρατικών ομολόγων με επαρκή ίδια κεφάλαια ως εγγυήσεις. Οι κανόνες σταθερότητας πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια και να τηρείται η ρήτρα περί μη συνδρομής. Αυτό απαγορεύει να αναλαμβάνει μια χώρα της ΕΕ οικονομική ευθύνη για μια άλλη. 
  
Ο ένας των «Πέντε Σοφών» Μπόφινγκερ θεωρεί επικίνδυνα σχέδια των 4 συναδέλφων του 
Έτσι οι «4 Σοφοί» θέλουν να επιστρέψουν πίσω στο παρελθόν, στον κόσμο της παλιάς Συνθήκης του Μάαστριχτ, αν και με κάποιες τροποποιήσεις. Όμως ο ορισμένος από τα συνδικάτα στο «Συμβούλιο των Πέντε» Μπόφινγκερ, δεν συμμερίζεται την άποψη των συναδέλφων του. Όπως έκανε και στην τακτική ετήσια έκθεση του Συμβουλίου, δημοσίευσε και τώρα μια μειοψηφούσα γνωμάτευση.
Η χρηματοπιστωτική κρίση προκλήθηκε κυρίως από τις λανθασμένες αποφάσεις των ιδιωτών επενδυτών, γράφει ο Μπόφινγκερ. «Είναι λοιπόν παράδοξο, οι παράγοντες της αγοράς οι οποίοι διασώθηκαν από το κράτος με δαπάνη τεράστιων πόρων, να χρησιμοποιούνται τώρα από το ίδιο κράτος ως κριτές για να ορίζουν ποιές είναι οι κατάλληλες μακροοικονομικές πολιτικές». Η χρηματοπιστωτική κρίση απέδειξε το εξής: οι αντιδράσεις της αγοράς μπορούν να γίνονται τόσο απότομες και καταστροφικές, ώστε δεν ήταν πλέον δυνατό να ανταποκρίνονται τα κράτη με κατάλληλο τρόπο και με αποτελεσματικότητα.
Επίσης ο Μπόφινγκερ απορρίπτει εντελώς την καθιέρωση μηχανισμού πτώχευσης που προτείνουν οι συνάδελφοί του. Έχει τη γνώμη, ότι αυτό θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την ευρωζώνη, καθώς οι επενδυτές θα έβγαζαν το συμπέρασμα ότι κάθε φορά που μια χώρα τίθεται υπό πίεση στις αγορές κεφαλαίων, ουσιαστικά επίκειται αναδιάρθρωση των κρατικών ομολόγων. Έτσι, ακόμη και με τις μικρότερες διαταραχές της αγοράς, θα ήταν πιθανό να σταματούσαν τις αγορές κρατικών ομολόγων. Επιπλέον, η καθιέρωση διαδικασίας αφερεγγυότητας θα αφαιρούσε από τις χώρες τη δυνατότητα να καταπολεμούν τις υφέσεις με πακέτα τόνωσης της οικονομίας.
Ο Μπόφινγκερ προτείνει μια μερική τουλάχιστον ανάληψη κοινής ευρωπαϊκής ευθύνης για τα χρέη των κρατών, έναν κοινό προϋπολογισμό της ευρωζώνης και ένα Ευρωπαίο υπουργό Οικονομικών - δηλαδή αυτά που οι άλλοι 4 συνάδελφοί του «Σοφοί» απορρίπτουν. Η διαμάχη για το μέλλον της νομισματικής ένωσης είναι ακόμη πολύ μακριά από τη λήξη της. Έχει μόλις αρχίσει.
Η εξέλιξη των ποσοστών κέρδους μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων (δεκαετή και άνω) μετά το 1990

Ο Martin Greive (1982) σπούδασε οικονομικά και δημοσιογραφία στα πανεπιστήμια του Μύνστερ, του Πεκίνου και της Κολωνίας και αρθρογραφεί στην εφημερίδα Die Welt για θέματα οικονομίας και πολιτικής
   
Αρθρογραφία στη Welt      Start-up-Szene rebelliert gegen Schäubles Pläne

Peter Bofinger: Το τρίγωνο του διαβόλου: Πως η κρίση  του δημόσιου χρέους, η κρίση των τραπεζών και η ύφεση απειλούν τη ζώνη του ευρώ. Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Blätter für deutsche und internationale Politik» (περιορισμένη πρόσβαση, γερμανικά) και στη συνέχεια συμπεριλήφθηκε στο συλλογικό έργο «Demokratie oder Kapitalismus? - Europa in Krise» των εκδόσεων «Blätter», ως μέρος της ευρύτερης συζήτησης για την κρίση.
  
Το «Tρίγωνο του διαβόλου» περιλαμβάνεται στον Β' τόμο της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου, με επιμέλεια και εισαγωγή της Ρούλας Γκόλιου. Ο Β' τόμος περιέχει επίσης εργασίες για την κρίση στην ευρωζώνη των Elmar Altvater, Jürgen Habermas, Rudolf Hickel, Paul Krugman, Isabell Lorey, Claus Offe, Stephan Schulmeister, Wolfgang Streeck, Hubert Zimmermann, Karl Georg Zinn. Τα περιεχόμενα εδώ.
Στον Α' τόμο της ελληνικής έκδοσης «Η Ευρώπη σε κρίση - Δημοκρατία ή καπιταλισμός;» περιέχονται κείμενα και συζητήσεις των Ulrich Beck, Hauke Brunkhorst, Christian Calliess, Henrik Enderlein, Joschka Fischer, Claudio Franzius, Ulrike Guérot, Jürgen Habermas, Oskar Negt, Ulrich Κ. Preuss, Hans-Jürgen Urban.
Στον ιστότοπο Μετά την Κρίση:
     
  
   
    
  
    
  
Γερμανία: Η μακρά σκιά του ορντο-φιλελευθερισμού - Ούλρικε Γκερό, Σεμπάστιαν Ντούλιεν

To Συμβούλιο των «Πέντε Σοφών» (Peter Bofinger, Volker Wieland,
Isabel Schnabel, Christoph M. Schmidt, Lars P. Feld)
Update 7.8.2015:
Ο Ζακ Ντελόρ είναι ο πρώην πρόεδρος της Επιτροπής και ιδρυτής του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ, ο Γκέρχαρντ Κρόμε είναι πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της Siemens, ο Χένρικ Εντερλάιν είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ στο Βερολίνο, ο Πασκάλ Λαμί είναι πρώην επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και ο Αντόνιο Βιτορίνο είναι πρόεδρος του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»