Τετάρτη, 24 Φεβρουαρίου 2016

Ο γρίφος της Κεντροαριστεράς

του Γιώργου Γιαννουλόπουλου
  
© Εφημερίδα των Συντακτών - Γιώργος Γιαννουλόπουλος: Ο γρίφος της Κεντροαριστεράς, 30.01.2016

   
   
Ολοι έχουμε την τάση να ανακαλύπτουμε με υπερβολική ευκολία ενδείξεις που επιβεβαιώνουν τις πεποιθήσεις και τις προβλέψεις μας. Συνεπώς, για να μη συγχέουμε τη φαντασία μας με την πραγματικότητα, καλό θα ήταν να περνάμε από ψιλό κόσκινο οτιδήποτε δείχνει, εκ πρώτης όψεως, πως αυτό που θα θέλαμε να συμβεί όντως συμβαίνει.
Με την ίδια λογική, αλλά αντίστροφα, όταν αναγκαζόμαστε να παραδεχτούμε ότι τα πράγματα δεν συμμορφώνονται με τις προσδοκίες μας, αυξάνονται οι πιθανότητες να μην πέφτουμε έξω. Κάπως έτσι αντιμετωπίζω τις επανειλημμένες και ισάριθμα αποτυχημένες απόπειρες να δημιουργηθεί μια κεντροαριστερή ή καλύτερα (για εμένα) μια σκέτα αριστερή σοσιαλδημοκρατική παράταξη.
Δυστυχώς, οφείλω να παραδεχτώ ότι, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, αυτή η προοπτική θυμίζει το γεφύρι της Αρτας: «Ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν»...
Γιατί; Από τις απαντήσεις στο ερώτημα σταχυολογώ τις τρεις πιο σημαντικές:
Πρώτη, προσωπικές φιλοδοξίες και στρατηγικές, ή αλλιώς μερικοί τα βάζουν με τον ΣΥΡΙΖΑ μόνο και μόνο επειδή βλέπουν την εξουσία όπως η γάτα το ποντίκι – δηλαδή είναι στη φύση τους να την κυνηγούν· δεύτερη, οι παλιοί έχουν ανεπανόρθωτα φθαρεί, ενώ οι καινούργιοι δεν διαθέτουν την απαραίτητη πείρα, τις ικανότητες ή τη στόφα του πολιτικού· τρίτη, οι περισσότεροι ψηφοφόροι μπορεί να λένε ότι δεν θα επιστρέψουμε στο αμαρτωλό παρελθόν, αλλά κατά βάθος νοσταλγούν τις παλιές καλές μέρες, τότε που λεφτά υπήρχαν.
Και κυρίως τότε που πάντα κάποιος άλλος έφταιγε, όπως μας διαβεβαιώνει καθησυχαστικά ο ΣΥΡΙΖΑ ως επικαιροποιημένη επανέκδοση του ΠΑΣΟΚ.
Θα έλεγα ότι όλες οι ανωτέρω διαγνώσεις ευσταθούν. Μήπως όμως υπάρχει και μια άλλη εξήγηση, πιο γενική και λιγότερο εμφανής, η οποία λειτουργεί ως δυνητική προϋπόθεση επειδή τις εμπεριέχει και κατά κάποιον έμμεσο τρόπο τις εξουσιοδοτεί;  
Νομίζω ότι υπάρχει. Και θα τη βρούμε αν αποδεχτούμε ότι μέσα στην αντάρα της πολιτικής σύρραξης, το ζητούμενο δεν είναι μόνο με ποιους είμαστε και με ποιους τα βάζουμε, αλλά και ο τρόπος που το κάνουμε. Και ο τρόπος της εκκολαπτόμενης Κεντροαριστεράς είναι λανθασμένος επειδή έχει αναγάγει την κόντρα με τον ΣΥΡΙΖΑ σε κύριο και μοναδικό μέλημά της.
Οπως είπε ο Νίτσε (αν θυμάμαι καλά), τους εχθρούς μας πρέπει να τους διαλέγουμε πολύ προσεκτικά γιατί στο τέλος θα τους μοιάσουμε. Στην προκειμένη περίπτωση αυτό σημαίνει ότι η νέα κεντροαριστερή παράταξη, η οποία θα αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού (λέει), απλώς επαναλαμβάνει αντεστραμμένο το τέχνασμα που χάρισε την εξουσία στον ΣΥΡΙΖΑ.
Πιο συγκεκριμένα, ο ΣΥΡΙΖΑ δαιμονοποίησε το Μνημόνιο. Δηλαδή δεν αντιτάχθηκε σε συγκεκριμένες αλλαγές προτείνοντας τις δικές του εφικτές λύσεις – η καταγγελία ενός μέτρου ως «μνημονιακού» αρκούσε για να απορριφθεί μετά βδελυγμίας – αλλά χάραξε μια ευδιάκριτη κόκκινη γραμμή ανάμεσα σε όσους το δέχονται ως έχει και όσους το καταδικάζουν ως έχει.
Από τη μια οι αντιστεκόμενοι (λόγω DNA) Ελληνες, από την άλλη οι γερμανοτσολιάδες.
Με τον τρόπο αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ προέκτεινε την εκλογική πολυσυλλεκτική του εμβέλεια, κατασκευάζοντας μια τεράστια και ιδεολογικά ανεξίθρησκη συλλογικότητα όπου το μόνο κριτήριο εισδοχής ήταν η αντίσταση στο Μνημόνιο. Γενικώς και αορίστως. 
Κάπως έτσι κάποια διαπρεπή στελέχη του βαθέος ΠΑΣΟΚ έγιναν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Και η Ραχήλ Μακρή, για να μην ξεχνιόμαστε.
Την ίδια ακριβώς λογική έχει ανομολόγητα υιοθετήσει και η λεγόμενη Κεντροαριστερά: δαιμονοποίησε τον ΣΥΡΙΖΑ. Και δεν εννοώ ότι τον επικρίνει υπέρ το δέον.
Εννοώ ότι όπως ο ΣΥΡΙΖΑ κατασκεύασε δύο τσουβάλια, τους μνημονιακούς και τους αντιμνημονιακούς, ομογενοποιώντας το περιεχόμενό τους, δηλαδή αποφεύγοντας συνειδητά να θέσει το ερώτημα «για ποιο ακριβώς πράγμα έχετε αγανακτήσει;», έτσι και στην αντίπερα όχθη θεωρούν την αντίσταση στον ΣΥΡΙΖΑ μοναδικό κριτήριο για να γίνει κάποιος δεκτός στην παράταξη των αγγέλων.
Πρόκειται για χονδροειδή υπεραπλούστευση επειδή θεωρεί συμβατά πράγματα που δεν πάνε μαζί.
Πώς αλλιώς εξηγείται η ιδεολογική πανσπερμία της αυτοαποκαλούμενης Κεντροαριστεράς, όπου στριμώχνονται από σοσιαλδημοκράτες μέχρι νεοφιλελεύθεροι, από ριζοσπάστες μέχρι μεταρρυθμιστές και από κεντροαριστεροί μέχρι αριστεροί κεντρώοι; (Το κεντροαριστερός το καταλαβαίνω – το πώς μπορεί κάποιος να είναι και κεντρώος και αριστερός μαζί δεν το καταλαβαίνω.)
Πώς αλλιώς εξηγείται η μόνιμη επωδός περί μεταρρυθμίσεων χωρίς κανείς να μπαίνει στον κόπο να τις εξειδικεύσει, ωσάν να ήταν αυτονόητα ορθές και ιδεολογικά ουδέτερες;
Τι διαφορετικό έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ με την αγανάκτηση; Πώς αλλιώς εξηγείται το γεγονός ότι διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι σοσιαλδημοκράτες δεν έκρυψαν τη χαρά τους για την εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη;
Για να προλάβω μια ενδεχόμενη παρανόηση, μιλάω με όρους ιδεολογικής σαφήνειας, όχι ιδεολογικής καθαρότητας που θεωρεί μολυσματική οποιαδήποτε επαφή με μη πιστούς.
Η σαφήνεια αντέχει τις συνεργασίες και τις τακτικές συγκλίσεις υπό την προϋπόθεση ότι ξέρουμε ποιος είναι ποιος και τι πιστεύει, αντί για συστρατεύσεις κάτω από λέξεις-σημαίες, όπως «μεταρρυθμίσεις» ή «αντικρατισμός», που ο καθένας ερμηνεύει κατά το δοκούν.
Επιπλέον, δεν ισχυρίζομαι ότι πρέπει να μετριαστεί η κριτική στάση απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ.
Απλώς θέλω να υπενθυμίσω κάτι που πολλοί προσπαθούν να μη δουν: ότι δεν μπορούμε από τη μια να εγκαλούμε τον ΣΥΡΙΖΑ επειδή κατάργησε την πολιτική κριτική σκέψη για να βάλει στη θέση της τη δαιμονοποίηση του αντιπάλου και την ίδια στιγμή να τον δαιμονοποιούμε γι’ αυτό.

Ο Γιώργος Γιαννουλόπουλος, πρώην διευθυντής της Ελληνικής υπηρεσίας του BBC, δημοσιογραφεί στην Εφημερίδα των Συντακτών. Από την συγγραφική του δραστηριότητα ξεχωρίζουν οι εργασίες του για τον Μακρυγιάννη, τον Σεφέρη και για τα Μέσα Ενημέρωσης.

Βιβλία του Γ. Γιαννουλόπουλου
Αρθρογραφία του Γιώργου Γιαννουλόπουλου στην «Εφημερίδα των Συντακτών»
 
« ...Η εκ προοιμίου απαξίωση των επικριτών της κυβέρνησης επιτυγχάνεται με δύο τρόπους. Ο πρώτος ξεκινάει από την ορθή διαπίστωση ότι υπάρχουν οργανωμένα συμφέροντα που την πολεμούν και κάποια απ’ αυτά έχουν οχυρωθεί σε κανάλια...
...Ο άλλος τρόπος παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή μας δίνει την ευκαιρία να διεισδύσουμε στον χώρο των νεοελληνικών αυτονόητων, ανασύροντας στην επιφάνεια τους εθνικούς αυτοματισμούς τους οποίους ενεργοποιούμε ενστικτωδώς για να αντιδράσουμε όταν μας επικρίνουν.
Συγκεκριμένα, όταν δεν μας παίρνει να μην παραδεχθούμε ότι κάναμε κάτι επιλήψιμο, ο αντίλογος είναι ότι εκείνοι που μας το καταλογίζουν έχουν κάνει τα ίδια και χειρότερα. Ή αλλιώς, «κοίτα ποιος μιλάει!». Διότι σε αντίθεση με τους αυτομαστιγούμενους και μίζερους προτεστάντες που είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν τις αμαρτίες τους, εμείς θεωρούμε εαυτούς αθώους αν υπάρχουν κάποιοι που αμάρτησαν περισσότερο...
...Δεν είναι δυνατόν από τη μια να καταδικάζεις τις αθλιότητες του παρελθόντος επικαλούμενος το ανεπανόρθωτα πληγέν ηθικό πλεονέκτημα, κι από την άλλη να τις επαναλαμβάνεις, έστω και σε μικρότερη κλίμακα...»
  
Στον ιστότοπο Μετά την κρίση, Γ. Γιαννουλόπουλος:
   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι